بیمه اختیاری تامین اجتماعی یکی انواع بیمه در ایران است که به افراد فاقد بیمه اجباری امکان میدهد به صورت داوطلبانه برای خود سابقه بیمه ایجاد کرده و از مزایای بازنشستگی، مستمری، از کار افتادگی و خدمات درمانی بهرهمند شوند. بسیاری از افراد به دلایل مختلف مانند بیکاری، اشتغال غیررسمی، مهاجرت، کارفرمای شخصی نبودن یا فعالیتهایی که تحت پوشش بیمه اجباری نیستند، از سیستم بیمه خارج میشوند. بیمه اختیاری برای این دسته از افراد بهترین راه بازگشت به چرخه بیمهای کشور است.
فهرست مطالب
در سال ۱۴۰۴ با توجه به افزایش نرخ حق بیمهها، تغییر در قوانین پرداخت و توسعه سامانههای غیرحضوری تامین اجتماعی، ثبت نام و پرداخت بیمه اختیاری نسبت به سالهای قبل سادهتر و شفافتر شده است. در این مقاله سایت نرم افزار حسابداری محک به بررسی صفر تا صد بیمه احتاری تامین اجتماعی میپردازیم. با ما همراه باشید.
بیمه اختیاری تامین اجتماعی چیست؟
بیمه اختیاری تامین اجتماعی نوعی بیمه بازنشستگی و درمانی است که به افراد فاقد بیمه اجباری اجازه میدهد با پرداخت مبلغ مشخصی به سازمان تامین اجتماعی، تحت پوشش بیمه قرار گیرند. این بیمه شامل مزایایی مانند بازنشستگی، مستمری، از کار افتادگی، فوت و همچنین درمان است و برای کسانی که هیچ نوع بیمه دیگری ندارند یا بیمه آنها قطع شده، بهترین گزینه محسوب میشود.
در بیمه اختیاری برخلاف بیمه اجباری، کارفرمایی وجود نداشته و فرد به عنوان بیمه پرداز مستقیم شناخته میشود. این بیمه برای بسیاری از افراد خانهدار، افزاد دارای مشاغل آزاد، هنرمندان، رانندگان، ورزشکاران و کسانی که بین دو شغل قرار دارند انتخاب مناسبی است. نکته مهم این است که این سابقه این بیمه کاملا معتبر برای بازنشستگی بوده و در زمان بازنشستگی مانند بیمه اجباری محاسبه میشود.
تفاوت بیمه اختیاری تامین اجتماعی با بیمه اجباری چیست؟
حساب و کتاب خود را محک بزنید
نرم افزار حسابداری محک ویژه +200 گروه شغلی
دریافت دمو و مشاوره رایگان
در صورت تمایل به دریافت مشاوره رایگان و مشاهده دمو نرم افزار حسابداری محک، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
تفاوت بیمه اختیاری و بیمه اجباری در چند بخش اساسی است. نخستین تفاوت در وجود یا نبود کارفرما است. در بیمه اجباری، کارفرما موظف است بخشی از حق بیمه را پرداخت کرده و مسئولیت ارسال لیست بیمه و پرداخت ماهانه حق بیمه بر عهده او نیز میباشد. در بیمه اختیاری، تمام مسئولیت پرداخت حق بیمه به فرد متقاضی واگذار میشود.
تفاوت دیگر در نرخ حق بیمه است. در بیمه اجباری ۳۰ درصد دستمزد مشمول بیمه است که ۷ درصد بر عهده کارگر، ۲۳ درصد بر عهده کارفرما و ۳ درصد برای بیمه بیکاری است. این در حالی است که در بیمه اختیاری، نرخ بیمه ۲۷ درصد است و شامل بیمه بیکاری نمیشود. همچنین بیمه اجباری شامل مزایای بیشتری مانند غرامت دستمزد در دوران بیماری یا مرخصی زایمان است، در حالیکه بیمه اختیاری چنین مزایایی را ارائه نمیدهد. با این حال بیمه اختیاری یکی از بهترین روشها برای ایجاد سابقه بازنشستگی است.
مقایسه بیمه اختیاری و بیمه مشاغل آزاد
بسیاری از افراد بیمه اختیاری را با بیمه مشاغل آزاد اشتباه میگیرند، اما این دو نوع بیمه تفاوتهایی دارند. بیمه مشاغل آزاد عمدتا مخصوص کسانی است که شغل آزاد دارند و میخواهند با نرخهای متفاوت مانند ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد بیمه شوند، در حالی که بیمه اختیاری تنها یک نرخ ۲۷ درصدی دارد.
یکی از تفاوتهای اصلی این است که بیمه مشاغل آزاد امکان انتخاب پوشش درمانی را به صورت اختیاری ارائه میدهد، اما بیمه اختیاری به طور خودکار خدمات درمانی تامین اجتماعی را نیز شامل میشود. از نظر شرایط سنی، سابقه لازم و نحوه پرداخت نیز تفاوتهایی وجود دارد. بیمه اختیاری برای کسانی مناسب است که سابقه بیمهای قبلی دارند و میخواهند آن را تکمیل کنند؛ اما بیمه مشاغل آزاد برای کسانی کاربردی است که میخواهند با نرخ پایینتر بیمه شوند.
مزایای بیمه اختیاری ۲۷ درصد
بیمه اختیاری دارای مزایای زیادی است که مهمترین آن بهرهمندی از حقوق بازنشستگی است. کسانی که ۳۰ سال سابقه بیمه با نرخ ۲۷ درصد داشته باشند، در پایان دوره میتوانند بازنشسته شوند و مستمری دریافت کنند. مزیت دیگر آن امکان ادامه درمان است و فرد بیمه شده میتواند از خدمات درمانی تامین اجتماعی در بیمارستانها و مراکز طرف قرارداد استفاده کند. بیمه اختیاری همچنین شامل مزایای مستمری از کار افتادگی و فوت است. این مزایا باعث میشود خانواده فرد در صورت وقوع حادثه یا فوت، تحت حمایت سازمان قرار گیرند. همچنین این بیمه سابقه بیمهای معتبر ایجاد میکند و کسانی که قصد استفاده از مزایای آینده مانند وام، بازنشستگی و خدمات درمانی را دارند میتوانند با خیال راحت از آن استفاده کنند.
معایب بیمه اختیاری تامین اجتماعی
بیمه اختیاری نیز مانند هر نوع بیمه دیگری محدودیتها و معایبی دارد. نخستین عیب این است که به این بیمه، بیکاری تعلق نمیگیرد و فرد در صورت بیکاری نمیتواند از مزایای بیمه بیکاری استفاده کند. همچنین، برخی مزایای مربوط به بیمه اجباری مانند غرامت دستمزد، مرخصی زایمان، کمک هزینه ازدواج و برخی حمایتهای خاص در بیمه اختیاری وجود ندارد. از طرف دیگر میزان حق بیمه نسبتا بالا بوده و پرداخت ماهانه آن برای برخی افراد دشوار است. لازم به ذکر است اگر چند ماه حق بیمه پرداخت نشود، پرونده بیمه اختیاری ممکن است لغو شده و برای ادامه باید دوباره درخواست ثبت نام انجام شود.
شرایط بیمه اختیاری تامین اجتماعی
برای ثبت نام بیمه اختیاری، سازمان تامین اجتماعی شرایط مشخصی تعیین کرده است. نخستین شرط داشتن حداقل ۳۰ روز سابقه بیمه قبلی است. افرادی که هیچ سابقه بیمهای ندارند نمیتوانند بیمه اختیاری را انتخاب کرده و باید از بیمه مشاغل آزاد استفاده کنند. شرط مهم دیگر سن است. حداکثر سن برای ثبت نام بیمه اختیاری ۵۰ سال است. افرادی که سن بالاتر دارند فقط در صورتی میتوانند ثبت نام کنند که سابقه بیمهای آنها از اختلاف سن بیشتر باشد؛ به این معنا که اگر فرد ۵۵ ساله است باید حداقل ۵ سال سابقه بیمه داشته باشد تا بتواند درخواست بدهد. شرط دیگر ارائه مدارک هویتی و تکمیل پرسشنامه سلامت است. افراد باید از نظر پزشکی در وضعیت سالم قرار داشته باشند و بیماریهای خاصی که مانع پذیرش شود نباید داشته باشند.
مدارک مورد نیاز برای ثبت نام بیمه اختیاری
برای ثبت نام در بیمه اختیاری باید مدارکی مانند شناسنامه، کارت ملی، عکس پرسنلی، شماره حساب بانکی، تکمیل فرم پرسشنامه سلامت و سابقه بیمهای ارائه شود. همچنین ارائه برگه سابقه بیمه از سامانه تامین اجتماعی یا کارکرد قبلی ضروری است. در برخی موارد ممکن است تامین اجتماعی مدارک تکمیلی مانند مدارک پزشکی یا آزمایش سلامت درخواست کند.
آیا برای ثبت نام بیمه اختیاری به کارت پایان خدمت نیاز است؟
برای اغلب افرادی که قصد ثبت نام در بیمه اختیاری دارند، ارائه کارت پایان خدمت الزامی نیست. این موضوع تنها در موارد خاصی مانند داشتن سن پایینتر از حد قانونی یا بررسی وضعیت اشتغال وجود دارد؛ اما به طور کلی بیمه اختیاری نیازی به ارائه کارت پایان خدمت ندارد و افراد بدون داشتن آن نیز میتوانند بیمه شوند.
نحوه ثبت نام بیمه اختیاری
ثبت نام بیمه اختیاری در سالهای اخیر سادهتر شده و از طریق سامانه غیرحضوری تامین اجتماعی قابل انجام است. افراد میتوانند وارد سامانه شوند، درخواست بیمه اختیاری را ثبت کنند و منتظر تایید پرونده باشند. همچنین امکان ثبت نام حضوری در شعب تامین اجتماعی نیز وجود دارد. پس از ثبت نام و تایید پرونده، دفترچه بیمه صادر میشود یا امکان استفاده از خدمات درمانی با کارت ملی فراهم خواهد شد.
ثبت نام بیمه اختیاری تامین اجتماعی غیرحضوری
ثبت نام غیرحضوری با ورود به سامانه خدمات الکترونیک تامین اجتماعی به آدرس eservices.tamin.ir انجام میشود. فرد باید در بخش بیمهشدگان، گزینه درخواست بیمه اختیاری را انتخاب کند، فرمهای مربوطه را تکمیل نماید و مدارک لازم را بارگذاری کند. پس از بررسی درخواست و تایید آن، پیامکی مبنی بر پذیرش ارسال میشود و فرد باید پرداخت اولین حق بیمه را انجام دهد تا بیمه فعال شود.
ثبت نام بیمه اختیاری تامین اجتماعی حضوری
برخی افراد ترجیح میدهند ثبت نام را به صورت حضوری انجام دهند. در این حالت باید به نزدیکترین شعبه تامین اجتماعی مراجعه کرده و فرمهای مربوط به بیمه اختیاری را تکمیل کنند. ارائه مدارک هویتی، سابقه بیمه و تکمیل پرسشنامه سلامت ضروری است. پس از بررسی اولیه، کارشناس پرونده را تایید کرده و فرد میتواند اولین فیش حق بیمه را پرداخت کند.
هزینه و نرخ حق بیمه اختیاری چگونه محاسبه میشود؟
نرخ حق بیمه اختیاری برابر ۲۷ درصد دستمزد مبنای پرداخت است. دستمزد مبنای بیمه معمولاحداقل دستمزد همان سال است اما فرد میتواند مبلغ بالاتری را انتخاب کرده و مستمری بازنشستگی بیشتری نیز دریافت کند. در سال ۱۴۰۴ با توجه به افزایش حداقل دستمزد، نرخ بیمه نیز افزایش یافته است. برای محاسبه مبلغ حق بیمه کافی است مبلغ دستمزد مبنا در ۲۷ درصد ضرب شود. این مبلغ باید هر ماه تا زمان تعیین شده پرداخت شود تا سابقه بیمه قطع نشود.
پرداخت بیمه تامین اجتماعی اختیاری
پرداخت حق بیمه اختیاری کاملا آنلاین و بدون نیاز به مراجعه حضوری انجام میشود. افراد میتوانند از طریق سامانه بیمهشدگان وارد بخش پرداخت شوند و حق بیمه ماه جاری را پرداخت کنند. امکان پرداخت از طریق درگاه بانکی، پرداخت شناسه قبض یا اپلیکیشنهای رسمی تامین اجتماعی وجود دارد. نکته مهم این است که اگر پرداخت در موعد مقرر انجام نشود، پرونده بیمه اختیاری به حالت غیرفعال در میآید و فرد باید دوباره درخواست ثبت نام بدهد.
حداکثر مهلت پرداخت حق بیمه اختیاری تامین اجتماعی
مهلت پرداخت حق بیمه اختیاری تا پایان آخرین روز ماه بعد است. اگر فرد حق بیمه ماه قبل را تا پایان ماه جدید پرداخت نکند، بیمه او لغو شده و سابقه آن ماه ثبت نخواهد شد. برای جلوگیری از قطع بیمه بهتر است پرداختها به صورت منظم و در تاریخ مشخص انجام شود.
شرایط بازنشستگی بیمه اختیاری تامین اجتماعی چگونه است؟
افرادی که تحت پوشش بیمه اختیاری هستند پس از ۳۰ سال سابقه میتوانند بازنشسته شوند. سن بازنشستگی مردان ۶۰ سال و زنان ۵۵ سال است، اما در صورت داشتن ۳۰ سال سابقه، سن اهمیت کمتری دارد. مستمری بازنشستگی براساس میانگین دستمزد دو سال آخر محاسبه میشود؛ بنابراین کسانی که دستمزد بالاتری برای بیمه انتخاب میکنند در آینده مستمری بیشتری دریافت خواهند کرد. امکان بازنشستگی پیش از موعد برای افراد دارای ۲۰ سال سابقه و شرایط سخت نیز وجود دارد.
جمع بندی
بیمه اختیاری تامین اجتماعی یکی از بهترین روشها برای ایجاد سابقه بیمهای معتبر و بهرهمندی از مزایای بازنشستگی، درمان، مستمری فوت و از کار افتادگی است. این بیمه برای افرادی مناسب است که فاقد بیمه اجباری هستند یا سابقه بیمهای آنها قطع شده است. نرخ حق بیمه ۲۷ درصد، ثبت نام ساده غیرحضوری، امکان ادامه درمان و ایجاد سابقه بازنشستگی باعث شده بیمه اختیاری از محبوبترین انواع بیمه در ایران باشد. رعایت مهلت پرداخت، ثبت نام صحیح و انتخاب دستمزد مناسب میتواند آینده بیمهای فرد را تضمین کند.
در انتها امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد. در صورت بروز هر سوالی، آن را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید. همچنین، در صورت نیاز به مطالعه مقالات بیشتر در بیمهها، میتوانید به دسته بندی مقالات بیمه مراجعه نمایید.
