بارکد چیست؟ انواع بارکدها با کاربرد و نمونه بارکرد

بارکدها با توجه به حوزه مورد استفاده و کاربرد آن ها، انواع مختلفی دارند و به بخش جدانشدنی از فرآیندهای کسب و کار امروزی تبدیل شده‌اند. به طوری که از خریدهای روزانه در فروشگاه‌ها تا مدیریت انبار، رهگیری کالا و حتی خدمات درمانی از انواع بارکد استفاده می‌شود. انتخاب بارکد باید با توجه به محدوده مورد استفاده و کاربرد مدنظر انتخاب شود؛ چرا که انتخاب نادرست نوع بارکد، باعث کاهش کارایی سیستم یا حتی بروز خطا در فرآیندهای کاری می‌شود. به همین دلیل، آشنایی با انواع بارکد ها و کاربرد هر یک، یک نیاز اساسی برای افزایش سرعت، دقت و نظم در ثبت و شناسایی اطلاعات و کاهش خطاهای احتمالی به شمار می‌رود. در ادامه این مقاله از گروه نرم‌افزار حسابداری محک به بررسی کامل بارکدها و انواع آن‌ها می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

فهرست مطالب

بارکد چیست؟

انواع بارکدها مجموعه‌ای از خطوط تیره و روشن هستند که عرض های متفاوتی دارند. این خطوط براساس الگوریتمی مشخص برای ذخیره، ثبت و بازیابی اطلاعات طراحی شده‌اند. بارکد که با نام رمزمیله یا رمزینه نیز شناخته می‌شود، نوعی نمایش تصویری اطلاعات روی سطوح است که می‌توان اطلاعات آن را توسط ماشین خواند. به بیان دیگر، بارکد، نسخه‌ای تصویری و رمزگذاری شده است که برای نمایش اطلاعات مربوط به هر محصول مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف اصلی استفاده از انواع بارکد، شناسایی سریع و دقیق محصولات و دسترسی آسان به اطلاعات آن‌ها است. همچنین، باعث کاهش خطاهای انسانی، افزایش سرعت پردازش اطلاعات و بهبود هماهنگی بین سیستم‌های مختلف می‌شوند.

از انواع بارکد کشورها برای تشخیص حوزه کالاها استفاده می‌شود. در صورتی که اعداد زیر بارکد، عدد ۶۲۶ را نشان دهند، می‌توان فهمید که آن محصول مربوط به کشور ایران است. همچنین، استعلام بارکد با استفاده از اعداد درج شده در زیر آن وجود دارد.

تاریخچه بارکدها یا رمزینه ها

حساب و کتاب خود را محک بزنید

نرم افزار حسابداری محک ویژه +200 گروه شغلی

دریافت دمو و مشاوره رایگان

در صورت تمایل به دریافت مشاوره رایگان و مشاهده دمو نرم افزار حسابداری محک، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.

X

نام و نام خانوادگی *

شماره تماس *

صنف *لطفاً نام صنف را وارد نمایید. (جستجو) *آبمیوه و بستنی و فالودهآرایشگر، پوست و موآرایشی و بهداشتیآموزشگاهابزار و یراقاداریاداری مسکونیاقامتیامانت و دست دوم فروشیاملاکانواع جوشکاریبازی و سرگرمیبافندگی و دوزندگیبرق و الکترونیکبرگزاری مراسمبسته بندیپست و مخابراتپوشاک و البسهتابلو و تابلوسازیتاسیساتتالار و پذیراییتایپ، تکثیر و تبلیغاتتجاریتجاری اداریتجاری مسکونیتجهیزات پزشکی و آزمایشگاهیتولید و فروش انواع ظروفچاپ و نشرچای، قهوه و نوشیدنیچرم دوزی و مصنوعات چرمحمل و نقل و باربریحوله و پتوحیوانات زندهخدمات خودروییخدمات نظافتخدماتیخشک شویی و لباس شوییخشکبار و تنقلاتداروخانهدخانیاتدرب، پنجره و کرکرهدکوراسیون و طراحیرستوران و فست فودرنگ، رنگرزی و صنایع وابستهزغالساعتسایر مواردسنگ بری و فروش لوازم سنگیسیستم های حفاظتی-برقی، مخابراتی و غیرهسیسمونی ، نوزاد و کودکشوینده و بهداشتیشیرآلات و اتصالاتشیرینی و قنادیشیشه و آیینهصرافیصنایع دریاییصوتی و تصویریضایعاتطلا و جواهرعسل و زنبورداریعطاری و گیاهان داروییعمرانیعکاسی و فیلم برداریعینکفرآورده های دام و طیورفرآورده های نفتیفرش، گلیم و موکتفروش موتور، خودرو و ماشین سنگینفروشگاههای مجازیفعالیت های صنعتیفلزات و ریخته گریفنی و مهندسیقیر و ایزوگامگچ، گچبری و مصنوعات گچیگل و گیاهگوشت،مرغ و پروتئینلبنیاتلوازم خانگیلوازم خوابلوازم ساختمانیلوازم فروشگاهیلوازم و التحریر و نوشت افزار و خرازیلوازم ورزشیلوازم یدکی و لوکس خودروییلوله و اتصالاتماشین آلات صنعتیماشین آلات و تجهیزات اداریماشین آلات و لوازم کشاورزیمالی ، حسابداری ، اداری و مدیریتمبلمانمبلمان و لوازم اداریمخابراتیمذهبیمسکونیمصالح ساختمانیمنسوجاتمواد شیمیایی و صنایع وابستهمواد غذاییموبایل و تلفن همراهموسیقیمیوه و سبزیجاتنانوایینجاری، چوب و مصنوعات چوبیهایپر مارکتهنرکاشی، سرامیک و چینیکاغذ، مقوا و مصنوعات آنکامپیوتر و لوازم جانبیکتاب و مجله و روزنامهکشاورزی و دامداریکیف و کفش و چمدان

شهر *لطفا نام شهر را انتخاب کنید (جستجو)آب برآبادانآبادهآباده طشکآبپخشآبدانآبدانانآبسردآبش احمدآبعلیآبگرمآبی بیگلوآبیکآذرشهرآرادانآران وبیدگلآرمردهآرین شهرآزادشهرآساراآستاراآستانهآستانه اشرفیهآسمان آبادآشتیانآشخانهآغاجاریآق قلاآقکندآلاشتآلونیآملآواجیقآوجآیسکابرکوهابریشمابهرابوزیدآبادابوموسیاحمدآباداحمدآبادصولتاحمدسرگوراباختیارآبادادیمیاراکارجمندارداقاردبیلاردستاناردلاردکاناردکانارزوئیهارسنجانارسکارمغانخانهارومیهاروندکنارارکوازازگلهازناازندریاناژیهاسالماسپکهاستهباناسدآباداسدیهاسفدناسفرایناسفروریناسلام آبادغرباسلامشهراسلامیهاسکواسیراشتریناناشتهارداشنویهاشکذراشکناناصفهاناصلاندوزاطاقورافزرافوساقبالیهاقلیدالشترالوانالوندالیگودرزامام حسنامام شهراملشامیدیهامیرکلاامیریهامین شهرانابدانارانارستانانارکانبارآلوماندوهجرداندیشهاندیمشکاهراهرماهلاهوازاوزایجایذهایرانشهرایزدخواستایزدشهرایلامایلخچیایمانشهراینچه برونایوانایوانکیایواوغلیایورباب انارباباحیدربابارشانیبابلبابلسرباجگیرانباخرزبادرودبارباروقبازارجمعهبازرگانباسمنجباشتباغ بهادرانباغ ملکباغستانباغینبافتبافرانبافقباقرشهربالادهبانهبایگباینگانبجستانبجنوردبخشایشبدرهبرازجانبردخونبردستانبردسکنبردسیربرزولبرزکبرف انباربره سربرواتبروجردبروجنبزمانبزنجانبستانبستان آبادبستکبسطامبشرویهبفروئیهبلبان آبادبلداجیبلدهبمبمپوربنبناببناب جدیدبنارویهبنتبنجاربندرامام خمینیبندرانزلیبندرجاسکبندرچارکبندردیربندردیلمبندرریگبندرعباسبندرگزبندرگناوهبندرلنگهبندرماهشهربندرکنگانبنکبهابادبهاربهاران شهربهارستانبهبهانبهرمانبهشهربهمنبهنمیربوئین زهرابوئین سفلیبوئین ومیاندشتبواناتبوشهربومهنبوکانبیارجمندبیجاربیدختبیدستانبیرجندبیرمبیستونبیضابیله سواربیکاهپاتاوهپارس آبادپارسیانپاریزپاوهپاکدشتپردیسپرندکپره سرپل سفیدپلدخترپلدشتپهلهپولپیرانشهرپیربکرانپیش قلعهپیشواپیشینتازه آبادتازه شهرتازه کندتازه کندانگوتتاکستانتایبادتبریزتجریشتختتربت جامتربت حیدریهترکترکالکیترکمانچایترکمنتسوجتفتتفرشتنگ ارمتنکابنتنکمانتهرانتوتکابنتوحیدتودشکتورهتویسرکانتکابتیتکانلوتیرانتیکمه داشجاجرمجالقجاورسیانجایزانجبالبارزجعفرآبادجعفریهجغتایجلفاجلینجمجناحجنت شهرجنت مکانجندقجنگلجهرمجوادآبادجوانرودجوپارجورقانجوزدانجوزمجوشقان وکاموجونقانجوکارجویبارجویمجیرفتجیرندهچابکسرچاپشلوچادگانچاف وچمخالهچالانچولانچالوسچاه بهارچترودچرامچرمهینچغادکچغامیشچغلوندیچقابلچلگردچمرانچمستانچمگردانچنارانچنارهچهارباغچهاربرجچهاردانگهچوئبدهچوارچوبرچورزقچکنهچیتابحاجی آبادحاجی آبادحاجی آبادحبیب آبادحرحسامیحسن آبادحسن آبادحسن آبادحسینیهحصارگرمخانحلبحمزهحمیدیاحمیدیهحمیلحناحویقخاتون آبادخارواناخارکخاشخالدآبادخامنهخان ببینخانه زنیانخانوکخاورانخاکعلیخراجوخرامهخرم آبادخرم آبادخرمدرهخرمدشتخرمشهرخروخسروشهرخشتخشکبیجارخشکرودخضرآبادخضری دشت بیاضخلخالخلیفانخلیل آبادخلیل شهرخمارلوخمامخمیرخمینخمینی شهرخنجخندابخواجهخوافخوانسارخورخورخوراسگانخورزوقخورسندخورموجخوسفخوش رودپیخومه زارخویدابودشتدارابداراندارخوینداریاندالکیدامغاندامنهدانسفهانداودآبادداورزندبیراندرب بهشتدرب گنبددرجزیندرچه پیازدرقدرگزدرگهاندره شهردروددزآبدزجدزفولدژکرددستجرددستگرددلبراندلگشادلنددلواردلیجاندماونددمقدندیدهاقاندهبارزدهجدهدزدهدشتدهرمدهقدهگلاندهلراندوبرجیدوروددوزدوزاندوزهدوساریدوست محمددوگنبداندولت آباددولت آباددیباجدیزج دیزدیزیچهدیشموکدیلماندیهوکدیواندرهرابررازرازقانرازمیانراسکرامجردرامسررامشیررامهرمزرامیانرانکوهراورراینرباطرباط سنگرباط کریمربطرحیم آبادرزنرزوهرستم آبادرستمکلارشترشتخواررضوانشهررضوانشهررضویهرضیرفسنجانرفیعروانسررودابرودباررودباررودبنهرودسررودهنرونیزرویانرویدرریریحان شهرریزرینهریوشزابلزابلیزارچزاغهزاهدانزاهدشهرزاویهزاینده رودزرآبادزرقانزرگر محلهزرندزرنقزرنهزرین آبادزرین رودزرین شهرزرینهزنجانزنگنهزنگی آبادزنوززهانزهرهزهکزوارهزیارتعلیزیباشهرزیدآبادزیرآبساروقساریسالندسامانسامنساوهسبزوارسپیددشتسجاسسدهسده لنجانسرابسراب باغسراب دورهسرابلهسراوانسرایانسربازسربیشهسرپل ذهابسرچشمهسرخرودسرخسسرخنکلاتهسرخهسردرودسردشتسردشتسردشت بشاگردسرعینسرگزسرمستسروسروآبادسروستانسرکانسریش آبادسطرسعادت شهرسعدآبادسفیددشتسفیدسنگسفیدشهرسقزسقزسگزآبادسگزیسلامیسلطان آبادسلطانیهسلفچگانسلماسسلمان شهرسمالهسمنانسمیرمسنجانسنخواستسندرکسنقرسنگانسنگرسنندجسه قلعهسهروردسودجانسورانسورشجانسورمقسورکسوزاسوسنگردسوقسومارسی سختسیاهکلسیدانسیرافسیرجانسیردانسیرکانسیریکسیسسیف آبادسیلوانهسیمین شهرسیمینهسیه چشمهسیه رودشاپورآبادشادگانشادمهرشازندشالشاندیزشاهدشهرشاهدیهشاهرودشاهوشاهین دژشاهین شهرشاوورشبانکارهشبسترشرافتشربیانشرفخانهشریف آبادشریفیهششتمدششدهشفتشلمانشلمزارشنبهشندآبادشهدادشهر جدید صدراشهرآبادشهربابکشهرپیرشهرجدیدسهندشهرجدیدمهاجرانشهرجدیدهشتگردشهرزوشهرضاشهرکردشهریارشهمیرزادشوسفشوششوشترشوطشوقانشول آبادشویشهشیبانشیرازشیرگاهشیروانشیرودشیرین سوصائین قلعهصاحبصالح آبادصالح آبادصالح آبادصالح آبادصالح شهرصالح مشططصباشهرصحنهصغادصفائیهصفادشتصفاشهرصفی آبادصفی آبادصوفیانصومعه سراصیدونضیاءآبادطاقانکطالخونچهطالقانطبسطبس مسیناطرقبهعباس آبادعجب شیرعسگرانعسلویهعشق آبادعشق آبادعقداعلامرودشتعلویچهعلی آبادعلی اکبرعماددهعنبرآبادعنبرانغرق آبادفارسانفارغانفاروجفاریابفاضل آبادفامنینفخرآبادفدامیفرادنبهفراشبندفرخ شهرفرخیفردوسفردوسیهفرسفجفرمهینفرهادگردفرون آبادفریدونشهرفریدونکنارفریمفریمانفسافشمفلاورجانفنوجفهرجفولادشهرفومنفیرورقفیروزآبادفیروزآبادفیروزانفیروزهفیروزکوهفیض آبادفینقائم شهرقائمیهقائنقادرآبادقاسم آبادقاضیقدسقدمگاهقرچکقره آغاجقره ضیاءالدینقروهقروه در جزینقزوینقشمقصرشیرینقصرقندقطب آبادقطرویهقطورقلعه تلقلعه خواجهقلعه رئیسیقلعه قاضیقلعه گنجقلندرآبادقمقمصرقنواتقهاوندقهجاورستانقهدریجانقهستانقوچانقورچی باشیقوشچیقیدارقیرگالیکشگتابگتوندگرابگراب سفلیگراشگردکشانهگرگابگرگانگرمابگرمدرهگرمسارگرمهگرمیگزبرخوارگزنکگزیکگشتگل تپهگلبافگلپایگانگلدشتگلزارگلستانگلشنگلشهرگلمورتیگلمکانگله دارگلوگاهگمیش تپهگنابادگنبد کاووسگندمانگهروگهوارهگوراب زرمیخگوریهگوگانگوگدگوهرانگیانگیلانغربگیویلارلالجینلاله زارلالیلامردلاهرودلاهیجانلای بیدلپوئیلردگانلشت نشاءلطف آبادلطیفیلندهلنگرودلواسانلوجلیلوشانلولمانلومارلوندویللیسارلیلانلیککمؤمن آبادمأمونیهمادوانمارگونماسالماسولهمال خلیفهماه نشانماهانماهدشتماکومبارک آبادمبارکهمجنمحلاتمحمدآبادمحمدآبادمحمدآبادمحمدانمحمدشهرمحمدشهرمحمدیمحمدیارمحمدیهمحمودآبادمحمودآبادمحمودآبادنمونهمحی آبادمرادلومراغهمراوه تپهمرجقلمردهکمرزن آبادمرزیکلامرندمرودشتمروستمریانجمریوانمزدآوندمسجدسلیمانمشراگهمشگین شهرمشهدمشهدریزهمشکاتمشکانمشکین دشتمصیریمعلم کلایهمعمولانمقاومتملاثانیملاردملایرملک آبادملکانممقانمنجیلمنظریهمنوجانمهابادمهابادمهدی شهرمهرمهرانمهربانمهردشتمهریزموچشمودمورموریموسیانمیامیمیان راهانمیاندوآبمیانرودمیانهمیبدمیداودمیرآبادمیرجاوهمیلاجردمیمندمیمهمیمهمینابمینودشتمینوشهرنائینناغاننافچنالوسنجف آبادنجف شهرنخل تقیندوشننراقنرجهنرماشیرنسیم شهرنشتارودنشتیفاننصرآبادنصرآبادنصرت آبادنصیرآبادنطنزنظام شهرنظرآبادنظرکهریزینقابنقدهنقنهنگارنگورنگین شهرنمیننهاوندنهبنداننوبراننوبندگاننوجیننوخنداننوداننودژنودشهنوده خاندوزنورنورآبادنورآبادنوسودنوش آبادنوشهرنوشیننوک آبادنوکندهنکانی ریزنیاسرنیرنیرنیشابورنیل شهرنیمبلوکنیمورنیک آبادنیک شهرهادیشهرهجدکهراتهرسینهرمزهرندهریسهشتبندیهشتپرهشتجینهشترودهشتگردهفت چشمههفتگلهفشجانهلشیهماشهرهماشهرهمت آبادهمدانهندودرهندیجانهوراندهویزههیدجهیدوجهیرواجارگاهوایقانوحدتیهوحیدیهورامینوراویورزقانورزنهورنامخواستوزوانونکویسویسیانکاخککارزینکاریزکازرونکاشانکاشمرکاظم آبادکامفیروزکامیارانکانی دینارکانی سورکاکیکبودرآهنگکتالم وسادات شهرکدکنکرجکردکویکرمانکرمانشاهکرندغربکره ایکرهرودکرکوندکشاورزکشکسرایکشکوئیهکلاتکلاته خیجکلاچایکلارآبادکلاردشتکلالهکلمهکله بستکلوانقکلورکلیبرکلیشادوسودرجانکمال شهرکمشچهکمهکمیجانکنارتختهکنارککندرکنگکنگاورکهریزسنگکهریزککهنوجکهککوارکوچصفهانکوراییمکوزرانکوزه کنانکوشککوشکنارکوملهکونانیکوهبنانکوهپایهکوهدشتکوهسارکوهنجانکوهی خیلکوهینکیاسرکیاشهرکیانکیانشهرکیاکلاکیشکیلانیاسوجیاسوکندیامچییزدیزدان شهریونسی

ایده ایجاد بارکد اولین بار توسط نورمن جوزف وودلند (Norman Joseph Woodland) و برنارد سیلور (Bernard Silver) مطرح و ایجاد شد. این ایده زمانی شکل گرفت که آن‌ها شنیدند مدیر یک شرکت فروش مواد غذایی به دنبال راهی برای خودکارسازی فرآیند پرداخت قیمت کالاها است. اولین ایده‌ آن‌ها استفاده از کد مورس به صورت نقاط و خطوط عمودی کشیده و چاپ شده بود. نتیجه این کار، الگویی از نوارهای باریک و پهن بود که پایه‌ شکل‌گیری بارکدهای خطی امروزی شد.

وودلند و سیلور در 20 اکتبر 1949 اختراع خود را با عنوان “Classifying Apparatus & Method” در اداره ثبت اختراعات آمریکا با شماره 2,612,994 به ثبت رساندند. در نهایت، این اختراع در 7 اکتبر 1952 به طور رسمی منتشر شد. نخستین دستگاه بارکدخوان نیز در سال ۱۹۵۲ توسط این دو مخترع ساخته شد. این دستگاه شامل یک لامپ 500 واتی و یک لوله خلا تقویت کننده نور بود. این بارکدخوان کاربرد زیادی نداشت و به همین دلیل، به تولید انبوه نرسید.

در سال ۱۹۶۲، وودلند و سیلور امتیاز اختراع خود را به شرکت Philco فروختند و این شرکت نیز بعدها آن را به RCA واگذار کرد. با گذشت زمان، پیشرفت فناوری لیزر باعث شد ساخت بارکدخوان‌ها آسان‌تر و ارزان‌تر شود و پیشرفت مدارهای مجتمع (IC) نیز امکان رمزگشایی سریع و دقیق بارکدها را فراهم کرد.

برنارد سیلور در سال 1963 درگذشت؛ اما مسیر توسعه انواع بارکد متوقف نشد. در سال 1972، فروشگاه Kroger در شهر سینسیناتی با همکاری شرکت RCA، یک آزمایش عملی با بارکدخوان دایره‌ای انجام داد. این نوع بارکدها به دلیل این که هنگام چاپ زود کثیف می‌شوند، عملکرد مناسبی نداشتند و به موفقیت نرسیدند. در همین دوره، وودلند در شرکت IBM روی توسعه انواع بارکد خطی کار می‌کرد؛ نتیجه این تلاش‌ها به انتخاب کد محصول جهانی (Universal Product Code) در تاریخ 3 آوریل 1973 منجر شد. این استاندارد پایه‌ بسیاری از بارکدهای امروزی است.

در 26 ژوئن 1974، سوپرمارکت Marsh در شهر تروی ایالت اوهایو آمریکا، اولین کالای فروشگاهی خود را که یک بسته آدامس بود با استفاده از دستگاه بارکدخوان به فروش رساند. در نهایت، در سال 1999، مدال ملی فناوری توسط رئیس جمهور وقت آمریکا، جورج بوش به او اهدا شد.

اجزای بارکدها

آشنایی با اجزای انواع بارکد به شما در شناخت و درک بهتر اطلاعات ذخیره شده کمک می‌کند. اجزای یک بارکد با در نظرگرفتن بارکد UPC-A به عنوان نمونه عبارتند از:

• منطقه آرام (Quiet Zone): به فضای خالی ابتدا و انتهای بارکد منطقه آرام گفته می‌شود. این فضاها به تشخیص دقیق مرز شروع و پایان بارکد کمک کرده و به همین دلیل نقش مهمی در عملکرد صحیح اسکنر دارند.
• کاراکتر شروع (Start Character): پس از منطقه آرام، الگویی از خطوط قرار دارد که به عنوان کاراکتر شروع شناخته می‌شوند. این بخش به اسکنر نشان می‌دهد که خواندن داده‌های بارکد را از این نقطه آغاز کند.
• کد سیستم (System Number): اولین رقم عددی بارکد، کد سیستم نام دارد که نشان دهنده نوع محصول است. برای محصولات عمومی از اعداد 0، 1، 6، 7 و 8 استفاده می‌شود.
• کد تولیدکننده (Manufacturer Code): کد تولیدکننده به شکلی کاملا منحصر به فرد توسط سازمان GS1 به هر شرکت یا تولیدکننده اختصاص داده می‌شود تا بتوان به صورت دقیق منبع تولید کالا را شناسایی کرد.
• کد محصول (Product Code): این بخش از بارکد توسط تولیدکننده و برای شناسایی یک محصول خاص در میان سایر محصولات مشخص می‌شود.
• رقم کنترلی (Check Digit): آخرین رقم در بارکد، رقم کنترلی است که با استفاده از یک الگوریتم ریاضی محاسبه می‌شود. این رقم، برای تایید صحت اسکن بارکد توسط اسکنر و کاهش خطاها است. اگر رقم محاسبه شده با رقم کنترلی موجود در بارکد مطابقت نداشته باشد، دستگاه خطای اسکن را تشخیص می‌دهد.
• کاراکتر پایان (Stop Character): به الگوی انتهای انواع بارکد، کاراکتر پایان گفته می‌شود. این بخش به اسکنر اعلام می‌کند که فرآیند خواندن داده‌ها به پایان رسیده است.

انواع بارکدها

بارکدها به دلیل نیازهای مختلف کسب و کارها، صنایع و سیستم‌های اطلاعاتی، در انواع متنوعی طراحی و تولید شده‌اند. هر نوع بارکد ساختار، کاربرد و ظرفیت ذخیره‌سازی اطلاعات متفاوتی دارد و برای هدف خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرد:

بارکد UPC (کد محصول جهانی)

بارکد جهانی محصول یا UPC (Universal Product Code) یکی از رایج‌ترین سیستم‌های شناسایی کالا است. ساختار متداول این سیستم، شامل ۱۲ عدد است.  PC و UCC-12  انواع بارکد مبتنی بر UPC-A هستند. استفاده از این بارکد باعث تسریع فرایند تسویه حساب و فرآیندهای موجودی و امکان پیگیری محصول از تولید تا توزیع می‌شود. این بارکد به طور گسترده در صنایع کوچک، فروشگاه‌ها و خرده‌فروشی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بارکد EAN (شماره  مقاله اروپایی)

بارکد EAN یکی از رایج‌ترین انواع بارکد است که روی برچسب کالاهای مصرفی در اروپا و سراسر دنیا استفاده می‌شود. این نوع بارکد شباهت زیادی به بارکدهای UPC دارد. تفاوت اصلی این دو بارکد به کشور سازنده و محدوده جغرافیایی استفاده از آن‌ها مربوط است. بارکد EAN-13 شامل ۱۳ رقم عددی و نسخه EAN-8 شامل ۸ رقم است. نسخه ۸ رقمی روی محصولات کوچک که فضای محدودی برای درج بارکد دارند، استفاده می‌شود. رایج‌ترین انواع بارکد EAN که در هر کدام در حوزه‌های خاصی مانند کالاهای تجاری، کتاب‌ها و نشریات کاربرد دارند، عبارتند از:

• EAN-13
• EAN-8
• JAN-13
• ISBN
• ISSN

بارکد Code 39

بارکد Code 39 یکی از ساده‌ترین انواع بارکد به شمار می‌رود. با وجود این بارکد، نیازی به انجام محاسبات کاراکترها نیست، زیرا این بارکد برای بررسی خودکار کاراکترها طراحی شده است. سادگی ساختار، خوانایی مناسب و انعطاف‌پذیری بالا باعث کاربرد گسترده بارکد Code 39 در حوزه‌های مختلفی مانند صنایع نظامی، تولیدی و عمومی، حمل و نقل لجستیک و برچسب‌گذاری عمومی شده است.

مهم‌ترین انواع بارکد Code 39 عبارتند از:

• HIBC LIC
• LOGMARS
• MIL-STD-1189B
• MIL-STD-129
• MIL-STD-2073-1C
• MIL-STD-129N

بارکد Code 128

بارکد Code 128 از دو مجموعه کاراکتری A و B و برای نیازهای متفاوت طراحی شده است. این بارکد جمع و جور است و به دلیل چگالی بالا، توانایی ذخیره حجم زیادی از اطلاعات را در فضای محدود دارد. همچنین،  امکان شناسایی سریع و دقیق مرسولات را فراهم می‌کند. به همین دلیل در اداره تدارکات، سیستم‌های حمل‌ و نقل و شبکه‌های توزیع کاربرد گسترده‌ای دارد.

مهم‌ترین انواع بارکد Code 128 عبارت‌اند از:

• CANADA POST
• USPS
• ISBT 128
• USS Code 128
• ISS Code 128

بارکد GS1-128

در بارکد GS1-128، در میان هر بارکد دو عدد قرار می‌گیرد. به همین دلیل، تراکم اطلاعات در بارکد افزایش پیدا می‌کند. این بارکد در حوزه تجارت و لجستیک کاربرد گسترده‌ای دارد، زیرا ساختار خاص آن امکان ثبت حجم بالایی از اطلاعات را در فضایی محدود فراهم می‌کند. همچنین، برای کدگذاری اطلاعات مهمی مانند شماره سریال کالا، تاریخ تولید و انقضا، کدهای رهگیری و اطلاعات حمل‌ونقل از انواع بارکد GS1-128 استفاده می‌شود.

تابع FNC1 که در تصویر با رنگ آبی مشخص شده است، نشان می‌دهد که بارکد از نوع GS1-128 است. عددی که بلافاصله بعد از FNC1 قرار می‌گیرد، شناسه اپلیکیشن AI نام دارد. مهم‌ترین قالب‌های بارکد GS1-128 عبارتند از:

• UCC-128
• EAN-128
• SSCC-18
• SCC-14
• GTIN (EAN-14)

بارکد QR Code

بارکد QR اولین بار در کشور ژاپن طراحی و تولید شد. انواع بارکد QR، چهار حالت بارکد عدد‌ی، الفبایی، بایت/باینری (Byte/Binary) و کانجی (Kanji) هستند که با ایجاد کاربردهای گسترده، امکان استفاده از آن در بخش‌های متنوع را فراهم می‌کنند.

با استفاده از کد QR می‌توان داده های MECARD نظیر شماره تلفن و URL وبسایت‌ها را به آسانی رمزگذاری کرد. این نماد به اطلاعات آسیبی نمی‌رساند، اما در برابر صدمات بسیار مقاوم است. همچنین، این بارکد روی کارت‌های ویزیت، کاتالوگ‌های تبلیغاتی و سایر ابزارهای بازاریابی دیده می‌شود. این بارکد علاوه‌ بر قدرت خوانایی بالا، می‌تواند اطلاعات متنوع و گسترده‌ای را ذخیره کند. با وجود این که بارکدهای QR توسط دستگاه‌های بارکدخوان لیزری قابل خواندن نیستند، اما همچنان محبوبیت بالایی دارند و در بخش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. دامنه استفاده از انواع این بارکد نیز عمومی و رایگان است و بدون پرداخت هزینه می‌توان از آن استفاده کرد.

بارکد Data Matrix

بارکد DataMatrix از انواع بارکد دوبعدی است که روی برچسب‌های کوچک چاپ می‌شود. به همین دلیل برای محصولات کم حجم و قطعات کوچک کاربرد بیشتری دارد و در بسته‌بندی قطعه‌های الکترونیکی و دارویی که فضای کمی دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این بارکد در صنایع الکترونیکی برای درج اطلاعات روی قطعات الکتریکی که فضای محدودی برای چاپ دارند، عملکرد فوق‌العاده‌ای دارد و مشابه بارکد QR، با سرعت و دقت بالا توسط دستگاه‌های بارکدخوان دوبعدی اسکن و خوانده می‌شود.

بارکد PDF417

بارکد PDF417 در دسته بارکدهای دیتا ماتریس یا همان بارکد دو بعدی قرار دارد. کاربرد این بارکد در مواردی که نیاز به ذخیره حجم بالایی از داده‌ها وجود دارد، بیشتر دیده می‌شود، زیرا قابلیت نگهداری اطلاعاتی نظیر تصویر، اثر انگشت، متن، امضا، اعداد و داده‌های گرافیکی را دارد و می‌تواند بیش از ۱٫۱ کیلوبایت داده را در خود ذخیره کند. بارکد PDF417 مانند بارکد QR دارای دامنه عمومی است و به صورت رایگان می‌توان از آن استفاده کرد.

بارکد Interleaved 2 of 5

بارکد Interleaved 2 of 5 یکی از انواع بارکد عددی است که تنها برای رمزگذاری اعداد در بارکدهایی با تراکم بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد و حجم بیشتری از داده‌های عددی را در فضای کمتری ذخیره می‌سازند. به همین دلیل، این بارکد کاربرد گسترده‌ای در صنایع حمل‌ونقل و انبارداری دارد. Code 2 of 5 از شناخته‌شده‌ترین نوع این بارکد است.

بارکد Code 11

نمادگذاری مجموعه کاراکترهای Code 11 شامل نمادهای بارکدی برای نشان‌دادن ارقام ۰ تا ۹، نماد خط تیره (-)، کاراکتر شروع و کاراکتر توقف است. ساختار این بارکد ساده اما استاندارد است. به همین دلیل امکان خوانش دقیق و بدون خطا را در سیستم‌های مختلف فراهم می‌کند و باعث می‌شود اطلاعات به صورت قابل اعتماد رمزگذاری شوند. از بارکد Code 11 در صنایع مختلف برای شناسایی و مدیریت محصولات استفاده می‌شود.

بارکد Code 93

کاراکترهای Code 93 شامل نمادهای بارکدی است که قابلیت نمایش ارقام عددی ۰ تا ۹، حروف بزرگ انگلیسی A تا Z و همچنین کاراکتر فضای خالی (Space) را دارند. علاوه بر این، این سیستم از نمادهای خاص /، +، ٪، -، . و $ نیز پشتیبانی می‌کند.

از انواع بارکد ۹۳ برای شناسایی بسته‌ها در سیستم موجودی فروشگاه‌های کوچک و پیگیری کالاها مورد استفاده قرار می‌گیرد. عملکرد این بارکد مشابه بارکد Code 39 است؛ اما وضعیت پشتیبانی از ASCII در آن بهبود یافته است تا امنیت بیشتری داشته باشد.

بارکد MSI Plessey

بارکد MSI Plessey در دهه ۱۹۷۰ میلادی توسط شرکت Plessey در کشور انگلستان طراحی و معرفی شد و ابتدا در خرده‌فروشی و سیستم‌های کتابخانه‌ای مورد استفاده قرار گرفت. این بارکد در بسیاری از فروشگاه‌ها جهت مدیریت موجودی اجناس مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بارکد POSTNET

بارکد POSTNET نوعی بارکد اختصاصی است که توسط اداره پست ایالات متحده آمریکا (USPS) طراحی و استفاده می‌شود. هدف اصلی این بارکد، رمزگذاری اطلاعات کدهای پستی برای تسهیل و تسریع فرآیندهای پردازش، مرتب‌سازی و توزیع مرسولات پستی است. بارکد POSTNET در قالب‌های گوناگونی ارائه می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها ZIP، ZIP+4 و DPBC هستند.

بارکد PLANET

سرویس پستی ایالات متحده آمریکا (USPS) علاوه‌بر بارکد POSTNET، برای رهگیری الکترونیکی مرسولات پستی در اندازه نامه از انواع بارکد اختصاصی PLANET استفاده می‌کند. این بارکد امکان ثبت و دنبال کردن اطلاعات مربوط به جابه‌جایی مرسولات را در مراحل مختلف شبکه پستی فراهم می‌سازد و نقش مهمی در مدیریت و کنترل فرآیند توزیع پست دارد. یکی از ویژگی‌های کاربردی این بارکد، سرویس USPS CONFIRM است که به فرستندگان اجازه می‌دهد وضعیت پردازش و توزیع مرسولات خود را به صورت الکترونیکی بررسی کرده و از عملکرد صحیح سیستم پستی اطمینان حاصل کنند.

بارکد MaxiCode

ماکسی کد نیز در دسته سیستم‌های بارکدگذاری ماتریسی دو بعدی قرار دارد. این بارکد دارای ماژول‌های شش ضلعی در یک سطح مربعی هستند. این بارکد توسط خدمات پستی ایالات متحده (UPS) برای مرتب‌سازی و رسیدگی به بسته‌های پستی روی آن‌ها درج می‌شود.

بارکد Aztec

بارکد AZTEC یکی از انواع بارکد دوبعدی است که بیشتر در صنعت حمل‌ و نقل و روی بلیت‌های هواپیما مورد استفاده قرار می‌گیرد. این بارکد حتی در صورت پایین‌ بودن کیفیت چاپ یا وجود خط‌خوردگی نیز به راحتی توسط بارکدخوان‌ها قابل اسکن است. این بارکد مشابه بارکد ماتریکس، فضای بسیار کمی را اشغال می‌کند. همچنین، با استفاده از آن می‌توان اعداد، حروف، Unicode، متن، بایت واقعی داده، کاراکترهای گسترده و عکس‌های کوچک را رمزگذاری کرد.

بارکد چگونه کار می‌کند؟

انواع بارکد نقش مهمی را در مدیریت محصولات از تولید و بسته بندی تا انبارداری، توزیع، فروش و حتی خدمات پس از فروش آن‌ها دارند. به عبارتی، با استفاده از بارکد می‌توان وضعیت هر محصول را به صورت دقیق و منحصر به‌ فرد بررسی و ثبت کرد.

برای خواندن و تفسیر اطلاعات ذخیره شده در بارکد، استفاده از دستگاه بارکدخوان ضروری است. این دستگاه‌ها با اسکن خطوط، فاصله‌ها، ضخامت و ارتفاع آن‌ها، داده‌های رمزگذاری شده را شناسایی کرده و به اطلاعات قابل فهم برای سیستم‌های رایانه‌ای تبدیل می‌کنند. به همین دلیل، بارکدها به عنوان ابزاری سریع، دقیق و کم خطا، نقش مهمی در مدیریت کالا و اطلاعات در صنایع مختلف ایفا می‌کنند.

آیا قالب استانداردی برای بارکدها وجود دارد؟

برای ساختار بارکدها قالب واحد و استاندارد جهانی تعریف نشده است؛ اما برخی از ویژگی‌ها و مشخصات فنی مهم برای آن‌ها تعریف شده است که چگونگی طراحی، تولید و خواندن بارکدها را تعیین می‌کنند. این مشخصه‌ها تعیین می‌کنند که انواع بارکد از چه بخش‌ها و اجزایی تشکیل شوند و اطلاعات چگونه کدگذاری شوند تا دستگاه‌های بارکدخوان بتوانند داده‌ها را به درستی بخوانند و پردازش کنند. به طور کلی، برای پردازش صحیح بارکدها و کاهش خطاها از الگوهای استانداردی نظیر منطقه آرام، کاراکتر شروع، کد سیستم، کو تولیدکننده، کد محصول، رقم کنترلی و کاراکتر پایان برای ساخت بارکد استفاده می‌شود.

بارکدخوان یا اسکنر بارکد چیست؟

بارکدخوان، اسکنر بارکد یا اسکنر نقطه فروش (POS) یک دستگاه الکترونیکی دستی یا ثابت است که وظیفه خواندن و استخراج اطلاعات ذخیره‌شده در بارکدها را بر عهده دارد. این دستگاه‌ها در محیط‌های مختلفی مانند فروشگاه‌ها، انبارها، مراکز خدماتی و خطوط تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند. دستگاه بارکدخوان از بخش‌هایی مانند اسکنر، رمزگشای داخلی یا خارجی و یک رابط برای اتصال به سیستم فروشگاهی تشکیل شده است. عملکرد اصلی بارکدخوان‌ها اسکن الگوی خطوط یا نقاط موجود در بارکد و تبدیل آن‌ها به مجموعه‌ای از اعداد و حروف بی‌معنی است. به همین دلیل، این داده‌ها باید به رایانه یا سیستم پردازشی منتقل شوند تا نرم‌افزار مربوطه اطلاعات آن‌ها را به درستی تفسیر و پردازش کند.

اتصال بارکدخوان‌ها به رایانه از طریق درگاه‌هایی مانند پورت Serial، درگاه صفحه کلید یا با استفاده از کابل رابط Wedge انجام می‌شود. در حال حاضر، امکان استفاده از بارکدخوان‌ها روی دستگاه‌های دیگری مانند پرینترهای رومیزی و تلفن‌های هوشمند نیز فراهم شده است.

چه زمانی باید از بارکد استفاده کرد؟

انواع بارکد، بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی روزمره هستند؛ به طوری که روی تمامی کالاهای موجود در مراکز و فروشگاه‌های عرضه کالا وجود دارند. در صورتی که به کنترل دقیق‌تر محصولات، افزایش نظم در فرآیند فروش یا مدیریت بهینه موجودی انبار نیاز داشته باشید، می‌توانید از بارکد به عنوان یک ابزار کاربردی و کارآمد استفاده کنید. استفاده از بارکدها به شما کمک می‌کند تا اطلاعات کالاها را به صورت سریع و بدون خطا ثبت و پیگیری کنید. همچنین، موجودی انبار را به‌روز نگه دارید و از بروز خطاهای احتمالی جلوگیری کنید. به همین دلیل، در هر کسب و کاری که دقت، سرعت و مدیریت موثر حائز اهمیت باشد، استفاده از بارکد یک انتخاب هوشمندانه و ضروری خواهد بود.

مزایای استفاده از بارکد برای کسب و کارها

استفاده از بارکد با مزایای متعددی برای کسب و کارها و سازمان‌ها همراه است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به صرفه‌جویی قابل توجه در زمان و افزایش بهره‌وری اشاره کرد. بارکدها امکان مدیریت دقیق‌تر محصولات و کنترل بهتر موجودی انبار را فراهم می‌کنند. همچنین، خطاهای ناشی از ثبت دستی اطلاعات را به حداقل می‌رسانند.

به عبارتی، استفاده از بارکد و دستگاه‌های بارکدخوان باعث افزایش سرعت و دقت در فرآیند شناسایی، ثبت و مدیریت کالاها می‌شود. اطلاعات هر محصول تنها  در عرض چند ثانیه اسکن شده و به صورت خودکار در سیستم ثبت می‌شود. این موضوع علاوه بر کاهش خطاهای احتمالی، امکان پیگیری دقیق محصولات در مراحل مختلف مانند انبارداری، فروش و توزیع را نیز فراهم می‌کند. به همین دلیل، باعث بهبود نظم و کارایی کلی مجموعه خواهد شد.

ساخت بارکد با افزونه چاپ و تولید بارکد محک

با افزونه چاپ و تولید بارکد محک کلیه بارکدها براساس استانداردهای معتبر بین‌المللی طراحی و چاپ می‌شوند. استفاده از فناوری‌های پیشرفته و دقیق چاپ، در کنار کنترل کیفی مستمر و بررسی صحت بارکدها با نرم‌افزارهای تخصصی، به شما اطمینان می‌دهد که بارکدها از نظر خوانایی، دقت و کیفیت در بالاترین سطح ممکن قرار داشته باشند و بدون مشکل یا خطا توسط تمامی دستگاه‌های بارکدخوان قابل خواندن باشند.

پس از دریافت مشاوره جهت انتخاب بهترین نوع بارکد، تمامی فرایند ساخت و چاپ انواع بارکد با افزونه محک تنها در چند دقیقه انجام خواهد شد تا بتوانید با استفاده از آن با سرعت بیشتری به فرایند بررسی و مدیریت محصولاتتان بپردازید.

جمع بندی

آشنایی با انواع بارکد و انتخاب صحیح آن، نقش مهمی در افزایش سرعت، دقت و بهره‌وری کسب و کارها و سیستم‌های اطلاعاتی دارد. با توجه به نیازهای خاص و متنوع هر حوزه، استفاده آگاهانه از بارکدهای مناسب به بهبود عملکرد و مدیریت بهتر داده‌ها و اطلاعات منجر می‌شود. حالا که قصد دارید برای بهره‌مندی از مزایای بارکد و افزایش بهره‌وری از بارکدهای مختلف استفاده کنید، می‌توانید از افزونه چاپ و تولید بارکد محک استفاده کنید. با استفاده از این افزونه می‌توانید در چند دقیقه برای محصولات خود بارکد استاندارد بسازید تا علاوه‌بر ساده‌ترشدن فرآیند مدیریت، تجربه‌ای حرفه‌ای‌تر برای خود و مشتریان رقم بزنید.