استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی یا IFRS چیست؟

فهرست مطالب

زمان مطالعه این مقاله: 5 دقیقه

آبان ماه سال 1395 بود که ابلاغیه سازمان بورس و اوراق بهادار تمامی شرکت‌ها، بانک‌ها و موسسات تجاری را که در بازار بورس ثبت و پذیرقته شده بودند موظف کرد تا تهیه و ارائه صورت‌های مالی سالانه را بر اساس استانداردهای حسابداری ایران و استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS) انجام دهند. از همان زمان استانداردهای حسابداری و مالی بین المللی بیشتر موردتوجه قرار گرفتند. اما استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی یا همان IFRS چه هستند و چه اهمیتی دارند؟

استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی یا IFRS چیست؟

استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی یا IFRS چیست؟

IFRS مخفف عبارت International Financial Reporting Standards می‌باشد و در زبان فارسی به استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی ترجمه شده است. IFRS مجموعه‌ای از قوانین مرسوم حسابداری است که جهت انسجام، یکپارچگی، قیاس‌پذیری و شفاف‌سازی صورت‌های مالی وضع شده‌اند و از سوی بیشتر کشورهای جهان پذیرفته شده هستند. استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی توسط هیئت استانداردهای بین المللی حسابداری (IASB) وضع شده است. در این استانداردها مشخص شده است که شرکت‌ها چطور باید حساب‌ها و هر رویدادی را که تاثیرات مالی دارند گزارش، حفظ و نگهداری کنند و همچنین، انواع تراکنش‌ها را تعریف کنند.

در واقع، IF‌RS یک چهارچوب حسابداری است که طبق آن اطلاعات مالی گزارش و سازماندهی می‌شوند. در حال حاضر، این چهارچوب حسابداری در بیش از 120 کشور جهان، از جمله کشورهای اتحادیه اروپا و بسیاری از کشورهای آسیایی و امریکای جنوبی لازم الاجرا است. استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی شرکت‌ها و سازمان‌ها را ملزم می‌کند که گزارشات و وضعیت مالی خود را با استفاده از قوانین یکسان تهیه و ارائه کنند. این یعنی اینکه برای جلوگیری از هر گونه تقلب و دستکاری، یک وفاق و تفاهم عمومی بین تمامی شرکت‌ها و سازمان‌ها وجود دارد که امر بررسی و مقایسه گزارشات مالی را ساده‌تر می‌کند.

هدف استانداردهای IFRS این است که یک زبان حسابداری مشترک ایجاد کند تا بر طبق آن امور تجاری و صورت‌های مالی از انسجام و اعتبار بین المللی برخوردار باشند، بدون اینکه بین شرکت‌های مختلف از کشورهای مختلف تمایزی قائل باشد.

چرا استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی مهم هستند؟

چرا استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی مهم هستند؟

IFRS به شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا تحلیل‌های درستی داشته باشند و تصمیمات آگاهانه اتخاذ کنند. استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی برای این وضع شدند که شفافیت، مسئولیت‌پذیری و بهره‌وری را برای بازارهای مالی جهان به ارمغان آورند و اطمینان، ترقی و ثبات مالی بلندمدت را برای اقتصاد جهانی تضمین کنند.

شرکت‌ها از استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی سود می‌برند چرا که سرمایه‌گذاران میل بیشتری به سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی دارند که رویه‌های تجاری خود را شفاف‌سازی می‌کنند. استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی مهم است چرا که به حفظ شفافیت و اعتماد در بازارهای مالی جهانی کمک می‌کند. اگر این اعتماد و شفاف‌سازی نباشد، سرمایه‌گذاران صورت‌های مالی و سایر اطلاعات مالی را که شرکت‌ها ارائه می‌کنند باور نمی‌کنند و میلی به سرمایه‌گذاری در آن‌ها نخواهند داشت. اگر این اتفاق رخ دهد، تراکنش‌های مالی کم می‌شود و هزینه تراکنش‌ها افزایش می‌یابد، در نتیجه اقتصاد تضعیف می‌شود. ضمن اینکه IF‌RS امکان مقایسه بین شرکت‌های مختلف را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند.

استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی اساسا برای گزارشگری مالی شرکت‌ها در تمام دنیا، به جز ایالات متحده، استفاده می‌شوند. در ایالات متحده از چهارچوب حسابداری دیگری با نام اصول پذیرفته شده همگانی حسابداری (GAAP) استفاده می‌شود. GAAP قانون‌محورتر از IF‌RS است، اما IF‌RS بیشتر از GAAP روی قواعد عمومی تمرکز دارد. به همین دلیل، IF‌RS کوتاه‌تر، شفاف‌تر و قابل‌فهم‌تر از GAAP است.

در ایران نیز استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی توسط سازمان حسابرسی ایران ترجمه و در اختیار عموم قرار گرفته است. در حال حاضر، بیش از 70 بانک و موسسه مالی و اعتباری، شرکت های بیمه و شرکت های بورسی و فرابورسی ملزم به تهیه و ارائه گزارشات مالی خود بر مبنای اصول IFRS هستند.

IFRS چه موضوعاتی را شامل می‌شود؟

IFRS چه موضوعاتی را شامل می‌شود؟

استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی طیف وسیعی از حوزه‌های مربوط به حسابداری را پوشش می‌دهند. جنبه‌های معینی از رویه‌های تجاری هستند که IFRS درخصوص آن‌ها قوانین اجباری تنظیم کرده است.

صورت وضعیت مالی

صورت وضعیت مالی را با نام ترازنامه نیز می‌شناسیم. IF‌RS روی نحوه گزارشگری اجزای ترازنامه تاثیر می‌گذارد.

صورت سود و زیان جامع

این مورد می‌تواند هم به صورت یک صورتحساب واحد باشد و هم در قالب صورت سود و زیان و صورت درآمدهای دیگر، از جمله درآمد حاصل از املاک و تجهیزات، به طور مجزا ارائه شود.

صورت تغییرات در حقوق صاحبان سهام

این مورد که با عنوان صورت سود و زیان انباشته نیز شناخته می‌شود، تغییراتی که در یک دوره زمانی مشخص در میزان سود و عایدی‌های شرکت رخ می‌دهد ثبت می‌کند.

صورت جریان نقدینگی

این گزارش تراکنش‌های مالی شرکت در یک دوره زمانی معین را خلاصه کرده و به بخش‌های جریان نقد عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تامین مالی تقسیم می‌کند.

شاید این مقاله نیز برای شما مفید باشد.  افزودن کلاینت شبکه نرم افزارحسابداری محک

علاوه بر موارد بالا که صورت‌های مالی پایه محسوب می‌شوند، یک شرکت باید خلاصه‌ای از سیاست‌های حسابداری خود را نیز ارائه دهد. اصولا گزارش کامل در کنار گزارش‌های قبلی قرار می‌گیرد تا تغییرات در سود و زیان مشخص شود. یک شرکت مادر باید گزارش صورتحساب جداگانه‌ای برای هر یک از شرکت‌های تابعه خود ارائه کند.

لیست استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی

شماره استانداردعنوان استاندارد
IF‌RS 1اتخاذ استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی برای اولین بار
IF‌RS 2پرداخت مبتنی بر سهام
IF‌RS 3ادغام شرکتهای تجاری
IF‌RS 4
IF‌RS 5دارایی‌های غیرجاری موجود برای فروش و عملیات قطع تولید
IF‌RS 6اکتشاف و ارزیابی منابع معدنی
IFRS 7ابزارهای مالی: افشای اطلاعات
IFRS 8بخش‌های عامل
IF‌RS 9ابزارهای مالی
IF‌RS 10صورت‌های مالی تلفیقی
IFRS 11توافقات مشترک
IFRS 12افشای سود در سایر نهادها
IF‌RS 13اندازه‌گیری ارزش منصفانه
IFRS 14حساب‌های تاخیر تعدیلی
IF‌RS 15درآمد حاصل از قرارداد با مشتریان
IF‌RS 16قراردادهای رهن و اجاره
IFRS 17قراردادهای بیمه
تاریخچه استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS)

تاریخچه استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS)

در سال 1973 کمیته استانداردهای بین المللی حسابداری (IASC) در لندن تاسیس شد که استانداردهای بین المللی حسابداری (IAS) را وضع کرد. این استانداردها مورد توافق کشورهای استرالیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ژاپن، هلند، ایرلند، ایالات متحده آمریکا و بریتانیا قرار گرفتند. سال‌ها بعد، با رشد و تغییر تجارت بین الملل و جریان‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری، نیاز به اصلاح این استانداردها حس شد. IASC به این نتیجه رسید که باید راهی برای همگرایی بیشتر استانداردهای حسابداری هر کشور با استانداردهای بین المللی پیدا کند.

در سال 1997 کمیته استانداردهای بین المللی حسابداری (IASC) هیئتی را موظف به تعریف استراتژی و استانداردهای جدید کرد که نتایج آن در سال 1998 منتشر و در نوامبر 1999 نهایی گردید. در سال 2001 کمیته استانداردهای بین المللی حسابداری (IASC) تغییر نام داد و وظایف و مسئولیت‌های خود را تحت عنوان هیئت استانداردهای بین المللی حسابداری (IASB) پی گرفت. از اینجا به بعد، استانداردهای جدید که تحت نظر IASB تعریف شده بود با نام استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IF‌RS) منتشر شد. هرچند استانداردهای IAS همچنان مورد تایید IASB بود، اما در صورت اختلاف بین این دو استاندارد، حق تقدم با استانداردهای IF‌RS می‌باشد.

در حال حاضر 17 استاندارد بین المللی گزارشگری مالی و 41 استاندارد بین المللی حسابداری وجود دارد که برخی از آن‌ها ملغی و در برخی موارد، استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی جایگزین استانداردهای بین المللی حسابداری شده‌اند.

اجرای IF‌RS از اتحادیه اروپا شروع شد و به سرعت در بین کشورهای مختلف جهان پذیرفته شد. با اینکه استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی در برخی کشورها از جمله ایالات متحده آمریکا اجرا نمی‌شود، اما باز هم مهم‌ترین و مرسوم‌ترین استاندارد حسابداری در سطح جهان محسوب می‌شود.

تفاوت IFRS با GAAP

همان‌طور که پیش از این ذکر شد، ایالات متحده آمریکا از استانداردهای پذیرفته شده همگانی حسابداری (GAAP) استفاده می‌کند. بین استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IF‌RS) با استانداردهای پذیرفته شده همگانی حسابداری (GAAP) تفاوت‌هایی وجود دارد که بیشتر روی نحوه محاسبه نسبت‌های مالی تأثیر می‌گذارد. برای مثال، IRFS چندان روی اظهار درآمد سختگیر نیست و به شرکت‌ها اجازه می‌دهد تا صورت درآمد را زودتر گزارشگری کنند. به همین خاطر، ترازنامه‌ای که با سیستم IF‌RS تنظیم می‌شود جریان نقدینگی را بالاتر از ترازنامه‌ای نشان می‌دهد که بنابر اصول GAAP تنظیم شده باشد.

IFRS الزامات متفاوتی برای هزینه‌ها و مخارج دارد. برای نمونه، اگر شرکتی برای سرمایه‌گذاری‌های آتی یا توسعه شرکت پولی صرف کند، مجبور نیست آن را به عنوان یک هزینه گزارش کند.

تفاوت دیگر IF‌RS و GAAP به نحوه تعریف موجودی مربوط می‌شود. برای نمونه، برای تعریف حساب موجودی دو روش وجود دارد: روش اول به FIFO معروف است که در آن جدیدترین فقره‌هایی که به موجودی اضافه می‌شوند باید در انبار بمانند تا موجودی‌های قدیمی‌تر فروخته شوند. روش دوم LIFO است و به این معنی است که موجودی جدید باید قبل از موجودی قدیمی به فروش برسد. طبق استانداردهای بین المللی گزارشگری مالیLIFO ممنوع است، در حالی‌که استاندارد GAAP به شرکت‌ها حق انتخاب داده است.

تفاوت استاندارد IFRS با IAS

IFRS بعضا با استانداردهای بین المللی حسابداری (IAS) اشتباه گرفته می‌شود. در واقع، IAS استانداردهای قدیمی‌تری هستند که در سال 1973 توسط کمیته استانداردهای بین المللی حسابداری (IASC) وضع شدند و در سال 2001 جای خود را به IF‌RS دادند که توسط IASB توسعه یافته بود. همان طور که پیشتر ذکر شد، استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی 17 استاندارد و استانداردهای بین المللی حسابداری 41 استاندارد را شامل می‌شوند و در صورت اختلاف، IF‌RS بر IAS تقدم دارد.

سخن آخر

استانداردهای بین‌المللی مثل IFRS و IAS استانداردهایی هستند که توسط سازمان‌های بین‌المللی تدوین شده‌اند تا رشد تجارت بین الملل را تضمین کنند. ایجاد اعتماد و شفاف‌سازی در مورد امور مالی و حسابداری شرکت‌های مختلف در کشورهای مختلف، هدف اصلی استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی است. استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی معتبرترین و مرسوم‌ترین استانداردهای حسابداری هستند، از این‌رو در بیشتر کشورهای دنیا مورداستفاده قرار می‌گیرند.

I‌FRS به شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا تحلیل‌های درستی داشته باشند و تصمیمات آگاهانه اتخاذ کنند. IFRS باعث شفاف‌سازی صورت‌های مالی شرکت‌ها و درنتیجه، جلب اعتماد مشتریان و سرمایه‌گذاران می‌شود و همین موضوع باعث رونق تجارت و تقویت چرخ اقتصاد می‌گردد.

منبع: https://www.ifrs.org/https://www.investopedia.com/

با نشر این محتوا، جامعه وبلاگ محک را گسترش دهید

علیرضا مهاجر تهرانی

علیرضا مهاجر تهرانی

علیرضا طهرانی در یک روز گرم تابستانی به دنیا اومده و اهل افراط و تفریطه... مدرک کارشناسی ارشد رو از دانشگاه تهران در رشته مترجمی زبان انگلیسی گرفته و چون به نوشتن علاقه داره وارد دنیای تولید محتوا شده.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مشاهده رایگان دمو نرم افزارحسابداری

مقالات حسابداری و کسب و کار را اینجا رایگان گوش دهید