ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان چیست؟

زمان مطالعه این مقاله: 4 دقیقه

هنگامی که کارمندان در یک سازمان یا شرکت مشغول به فعالیت هستند، در پایان هر سال متناسب با تعداد ماه‌هایی خدمت کرده‌اند، مشمول سنوات خدمت یا مزایای پایان خدمت کارکنان می‌شوند. سنوات پایان خدمت و پایه سنوات از مزایایی است که کارفرما موظف به پرداخت آن به کارکنان است. در ادامه این مقاله از گروه نرم افزار حسابداری محک به بررسی ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان می‌پردازیم.

فهرست مطالب

مزایای پایان خدمت چیست؟

مزایای پایان خدمت چیست؟

مزایای پایان خدمت یا حق سنوات یکی از مزایای اجباری برای کارکنان است که کارفرما در هر حالت موظف به پرداخت آن می‌باشد. حق سنوات در واقع مبلغی است که کارکنان هنگام بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت، استعفا و اتمام قرارداد دریافت می‌کنند و میزان آن طبق ماده ۲۱ قانون کار، معادل آخرین حقوق دریافتی کارکنان است.


ماده ۲۴ قانون کار درباره مزایای پایان خدمت کارکنان اینگونه بیان می‌کند:

“در صورت خاتمه قرارداد کار، کار معین یا مدت موقت، کارفرما مکلف است به کارگری که مطابق قرارداد، یک سال یا بیشتر، به کار اشتغال داشته است، برای هر سال سابقه، اعم از متوالی یا متناوب بر اساس آخرین حقوق، مبلغی معادل یک ماه حقوق به عنوان مزایای پایان کار به وی پرداخت نماید.”


برای پرداخت ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان دو روش وجود دارد که به شرح زیر است:


روش اول: در این روش، مزایای پایان خدمت در پایان سال به همراه عیدی و پاداش به حساب کارکنان واریز می‌شود. در واقع مزایای پایان خدمت به صورت سالانه پرداخت می‌شود.


روش دوم: در این روش کارفرما می‌تواند مزایای پایان خدمت را در زمان پایان همکاری و اتمام قرارداد با کارکنان پرداخت کند. در این حالت پرداختی‌های سنوات در پایان سال به صورت علی‌الحساب بوده و در حکم بدهی کارفرما به کارکنان خواهد بود.

ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان

ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

بر اساس ماده ۲۱ قانون کار،ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان باید هنگام بازنشستگی، از کار افتادگی، فوت، استعفا، ترک کار، اخراج از کار و استعفای کارگر پرداخت شود. در ادامه با هریک آشنا می‌شویم:


بازنشستگی: بازنشستگی یکی از اصلی‌ترین موارد پایان قرارداد و سنوات خدمت کارکنان است. مطابق با قانون کار بازنشستگی تا ۳۰ سال می‌باشد مگر اینکه کارکنان شرایط ویژه‌ای برای بازنشستگی پیش از موعد داشته باشند.


استعفای کارگر: در تبصره ماده ۲۱ قانون کار، چنانچه کارگری بخواهد استعفا دهد، می‌بایست از یک ماه قبل استعفای خود را به صورت کتبی به کارفرما ارائه دهد و پس از اتمام این مدت، قرارداد کار کارگر خاتمه یافته و مزایای پایان خدمت (سنوات خدمت) به او تعلق می‌گیرد.


از کار افتادگی: یکی دیگر از موارد خاتمه قرارداد از کارافتادگی است. در این حالت کارگر ممکن است بر اثر حادثه دچار مشکل جسمانی و ازکارافتادگی شود و به سن بازنشستگی نرسد. در این صورت کارفرما می‌بایست طبق ماده ۲۴ قانون کار عمل کرده و بر اساس آخرین حقوق کارگر به نسبت هر سال سابقه خدمت، حقوقی به میزان ۳۰ روز به او پرداخت کند.


ترک کار: بر اساس توضیحات فوق می‌توان گفت که ترک کار از اشکال پایان قرارداد نیست و مزایای پایان خدمت در مورد آن موضوعیت پیدا نمی‌کند. اما شرایطی را که در آن یک کارگر به دلیل عدم رعایت مقررات قانون کار مانند پرداخت حقوق معوقه، عدم واریز بیمه و… مجبور به ترک کار شود را نمی‌توان به عنوان ترک کار به حساب آورد چرا که کارفرما با تحمیل شرایط ترک کار باعث انحلال قرارداد شده و در چنین شرایطی کارگر مستحق دریافت مزایای پایان خدمت خواهد بود.


فوت کارگر: هنگامی که کارگر فوت کند دیگر استمرار قرارداد کار او اهمیتی ندارد و در واقع قرارداد کار فسخ شده است اما حقوق و مزایای او به وراث تعلق می‌گیرد.


اخراج از کار: چنانچه یک کارگر بدون هیچ عذر موجهی از طرف کارفرما اخراج شود و پس طی مراحل شکایت مجدد در کار قبلی خود مشغول به کار شود ایام تعلیق او جزو سابقه کار بوده و طبق ماده ۲۹ قانون کار سنوات خدمت به این مدت تعلق می‌گیرد.

مزایای پایان خدمت به چه کسانی تعلق نمی‌گیرد؟

همان‌طور که گفتیم مزایای پایان خدمت کارکنان یا حق سنوات بعد از اتمام کار یا فسخ قرارداد به کارکنان پرداخت می‌شود. این حق حتی به افرادی که کمتر از یک سال کارکرد داشته باشند نیز متناسب با میزان کارکردشان تعلق می‌گیرد.مطابق قانون کار،در صورتی که در متن قرارداد شرطی مبنی بر عدم دریافت سنوات قید شود، کارفرما ملزم به پرداخت این حق می‌باشد.
مدتی پیش، وزارت کار دستورالعملی مبنی بر این موضوع صادر کرد که اگر کارکنان شغل خود را ترک کنند، کارفرما ملزم به پرداخت سنوات به آن‌ها نیست. اما باید گفت که این دستورالعمل در حال حاضر باطل شده است و کارفرما بر اساس قانون جدید ملزم به پرداخت سنوات است.

نحوه محاسبه مزایای پایان خدمت کارکنان در سال 1401

برای محاسبه سنوات پایان خدمت کارکنان در سال 1401 می‌بایست ابتدا حقوق پایه فرد در تعداد روزهای کارکرد او در طول یک سال ضرب شود. سپس حاصل به دست آمده بر عدد 365 که تعداد روزهای سال است، تقسیم می‌شود. حاصل به دست آمده میزان سنوات پایان خدمت فرد در سال 1401 است:

فرمول مزایای پایان خدمت

نکته: چنانچه فرد در سال‌های قبل نیز سنوات ذخیره داشته باشد، مبلغ سنوات سال‌های قبل از 1401 نیز محاسبه شده و به مبلغ سنوات سال 1401 افزوده می‌شود و به عنوان سنوات پایان کار فرد پرداخت می‌شود.

حسابداری ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان

حسابداری ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان

همان‌طور که در ابتدا مقاله اشاره کردیم، مزایای پایان خدمت کارکنان به دو صورت پرداخت می‌شود و دو روش حسابداری برای ثبت ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان وجود دارد که در ادامه با هر یک آشنا می‌شویم:


روش اول: در این روش محاسبه مزایای پایان خدمت کارکنان در پایان هر سال و پرداخت آن در ابتدای سال مالی بعد انجام می‌شود. در این حالت سنوات در حساب‌های پرداختنی جاری ثبت می‌شود.


روش دوم: در این روش مزایای پایان خدمت در خاتمه خدمت فرد و بعد از چند سال پرداخت می‌شود. به دلیل نامشخص بودن زمان تسویه حساب و احتمال طولانی بودن مدت آن، سنوات می‌بایست در بدهی‌های غیر جاری (بلند مدت) ثبت شود.


صدور سند ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان

برخی از شرکت‌ها، مبلغ مزایای پایان خدمت سالانه کارکنان را در ابتدای دوره مالی بر اساس تجربیات گذشته برآورد می‌کنند. سپس مزایای پایان خدمت ماهانه را محاسبه کرده و حساب “هزینه حقوق و دستمزد ـ سنوات پایان خدمت کارکنان” را به عنوان بدهکار و حساب “ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان” به عنوان بستانکار ثبت می‌کنند. در نهایت سند ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان صادر می‌شود.

یکی از نکاتی که همواره باید به آن توجه شود این است که برای بهره‌مندی از مزایای پایان خدمت کارکنان، می‌بایست قرارداد کار کتبی باشد. چرا که در قراردادهای کار شفاهی، بار اثبات حق بهره مندی از مزایای پایان خدمت ،بر دوش کارگر یا کارمند است و امکان عدم بهره‌مندی از مزایای پایان خدمت در این نوع قراردادها وجود دارد.

سخن آخر

در این مقاله با ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان و نحوه محاسبه آن آشنا شدیم. محاسبه مزایای پایان خدمت کارکنان همواره جزو چالش‌های مهمی است که بسیاری از شرکت‌ها برای مواجهه و مدیریت آن از نرم افزار حسابداری استفاده می‌کنند. نرم افزار حسابداری محک نیز ضمن محاسبه مزایای پایان خدمت کارکنان باعث تسریع در فرایندهای حسابداری شده و از بروز خطا و اشتباه جلوگیری می‌کند.

منبع: investopedia

با نشر این محتوا، جامعه وبلاگ محک را گسترش دهید

مهدی میدان
مهدی میدان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مشاهده رایگان دمو نرم افزارحسابداری

مقالات حسابداری و کسب و کار را اینجا رایگان گوش دهید