ماده 169 چیست | مهلت ارسال گزارشات فصلی چه زمانی است؟

زمان مطالعه این مقاله: 5 دقیقه

طبق ماده 169 مکرر قانون مالیات، مودیان حقیقی و حقوقی موظف هستند در پایان هر فصل صورت معاملات فصلی کسب و کار خود را به سازمان امور مالیاتی کشور ارائه کنند. این گزارشات فصلی شامل ثبت و ارسال اطلاعات مربوط به خرید، فروش، قراردادها، اطلاعات مربوط به صادرات و واردات، بیمه، حمل و نقل و… می‌شود. در این مقاله ما به معنا و مفهوم گزارشات  فصلی و آموزش چگونگی ارسال گزارشات و ضرورت آن می پردازیم، اما بهتر است بدانید، برای ارسال گزارشات حرفه ای و اصولی ابتدا می بایست شناخت کافی از قوانین مالیاتی مربوط به این مهم به دست آورید. در ادامه مقاله با تشریح  ماده 169 و 169 مکرر قانون مالیات های مستقیم کشور، با این ماده مهم و کاربردی بیشتر آشنا می‌شویم.

فهرست مطالب

آخرین مهلت ارسال گزارشات فصلی دوره تابستان ۱۴۰۰

آخرین مهلت ارسال گزارشات فصلی تابستان 1400 15 آبان ماه اعلام شد. در صورت عدم ارائه گزارش در موعد مقرر، جریمه‌ای معادل 1 درصد مبلغ معامله شامل حال مودیان می‌شود و در صورت استنکاف از پرداخت جریمه، مودیان موظف خواهند بود 2 درصد مبلغ معامله را پرداخت کنند.

ماده 169 چیست؟ | ماده 169 چیست؟ | مهلت ارسال گزارشات فصلی

ماده 169 چیست؟

طبق مستندات موجود در کتاب قانون مالیات های مستقیم نوشته محمد صادق عبدالهی پور ماده 169 این چنین تعریف شده است: ماده 169- اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این قانون که حسب اعلام سازمان امور مالیاتی کشور موظف به ثبت‌نام در نظام مالیاتی می‌شوند، مکلفند برای انجام معاملات خود صورتحساب صادر و شماره اقتصادی خود و طرف معامله را در صورتحساب‌ها، قراردادها و سایر اسناد مشابه درج و فهرست معاملات خود را به سازمان مذکور ارائه کنند.

عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادی خود و طرف معامله یا استفاده از شماره اقتصادی خود برای دیگران و یا استفاده از شماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود، حسب‌ مورد مشمول جریمه‌ای معادل دو درصد(2%) مبلغ مورد معامله‌ می­شود. همچنین عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده به سازمان امور مالیاتی کشور از طریق روش هایی که تعیین می­شود مشمول جریمه‌ای معادل یک‌ درصد(1%) معاملاتی که فهرست آنها ارائه نشده است، می‌باشد.

صورت معاملات فصلی بازوی حائز اهمیت اجرایی در سازمان مالیاتی است، که تکلیفی مهم برای تمام سازمان هایی مشمول قوانین نظام مالیاتی می باشد. در ماده 169 به زبان ساده قید شده است، که جزئیات معاملات یا همان صورتحساب باید از سوی هر دو طرف در قالب استاندارد نظام مالیات، به همراه کد اقتصادی و سایر جزئیات فهرست و به سازمان مالیات کشور در زمان های مشخص شده ارائه شود. لازم به ذکر است که سازمان مالیات کشور با استناد به گزارش معمالات فصلی می تواند به فرار مالیاتی و… پی ببرد. حال سوال مهم این است آیا همه افراد باید صورتحساب خرید و فروش خود را در هر فصل به سازمان مالیات ارائه دهند؟

ماده 169 مکرر چیست؟

به منظور شفافیت فعالیت­های اقتصادی و استقرار نظام یکپارچه اطلاعات مالیاتی، پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مودیان مالیاتی شامل مواردی نظیر اطلاعات مالی، پولی و اعتباری، معاملاتی، سرمایه‌ای و ملکی اشخاص حقیقی و حقوقی در سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد می‌شود.

وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی، شهرداری‌ها، موسسات وابسته به دولت و شهرداری‌ها، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، بانکها و موسسات مالی و اعتباری، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و سایر اشخاص حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی که اطلاعات مورد نیاز پایگاه فوق را در اختیار دارند و یا به نحوی موجبات تحصیل درآمد و دارایی برای اشخاص را فراهم می‌آورند، موظفند اطلاعات به شرح بسته‌های ذیل را در اختیار سازمان امور مالیاتی کشور قرار دهند.

  • اطلاعات هویتی
  • اطلاعات معاملاتی اشخاص
  • اطلاعات مالی، پولی و اعتباری و سرمایه‌ای اشخاص
  • اطلاعات دارایی‌ها، اموال و املاک و همچنین نقل و انتقال آنها

قانون ماده 169 مکرر همانطور که از نام آن پیداست اشاره به اهمیت تکرار این ماده دارد، کلیه افراد حقوقی، سازمان ها و صاحبان مشاغل به استثنا افراد مششمول ماده 81 باید استمرار در ارسال این گزارشات را حفظ نمایند.

گزارشات فصلی چیست؟ | مهلت ارسال گزارشات فصلی

گزارشات  فصلی چیست؟

همان طور که در  ماده 169 مکرر قانون مالیات های مستقیم کشور اشاره شده است، گزارش فصلی به معنای ارائه اسناد تمامی قراردادها، معاملات خرید و فروش، بیمه، اجاره، حمل و نقل، صادرات و واردات و… که در یک فصل صورت گرفته باشد. هر سازمان مکلف است فهرست معاملات خود را به صورت الکترونیکی از طریق سامانه ارسال صورت معاملات فصلی TTMS به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال نماید.

مهلت ارسال گزارشات فصلی بهار

حال بعد از آگاهی یافتن از معنای گزارش فصلی و اصول و قوانین آن به مهلت ارسال گزارشات فصلی در بهار و نحوه ارسال آن می پردازیم. همان طور که در قبل اشاره شد و از نام آن مشخص است مهلت ارسال گزارشات فصلی بعد از پایان هر فصل می باشد.

هر سازمان مکلف است یک ماه و نیم  پس از پایان سال صورتحساب معاملات خود را ارسال کند. مهلت ارسال گزارشات فصلی بهار تا 15 مرداد است. و سایر فصول به ترتیب 15 آبان، 15 بهمن، 15 اردیبهشت می باشد، اما مهلت زمان ارسال گزارشات در موارد خاص می تواند از سوی سازمان مالیات تمدید شود. برای مثال معاون سازمان امور مالیاتی کشور در اردیبهشت 1399 طی بیانه ای رسمی اعلام کرد به دلیل شیوع بیماری کرونا و رعایت پرتکل های بهداشتی و ضمن همکاری با فعالان اقتصادی و صاحبان مشاغلی که در این دوره متضرر شده اند مشمولان گزارشات فصل زمستان 1398 را تا تاریخ 15 تیر 1399 ارسال نمایند.

شاید این مقاله نیز برای شما مفید باشد.  حسابداری سبز چیست؟ | اهمیت حسابداری سبز در سازمان‌ها

آیا عدم ارسال گزارشات فصلی جریمه دارد؟

پاسخ این سوال مثبت است، درجایگاه و نقش اساسی مالیات در اقتصادهای پیشرفته تردیدی وجود ندارد. پرداخت مالیات به نوعی مشارکت اجتماعی شهروندان و تأمین‌کننده اهداف خرد و کلان اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور می باشد. از این رو برای دستیابی به اهداف مذکور هر کشوری باید ساختارها، نهادها، قوانین و ارتباطات لازم را داشته باشد.

ارائه اطلاعات لازم از جانب مودیان اولین بخش و عنصر اصلی نظام مالیاتی است؛ به همین جهت گزارشات فصلی یکی از با اهمیت ترین ابزارهای اطلاعاتی است که می‌تواند سبب شفافیت مبادلات اقتصادی و به طبع آن جلوگیری از فرار مالیاتی و برنامه‌ریزی دقیق در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی شود، از این رو باتوجه به میزان اهمیت صورت معاملات فصلی برای سازمان مالیات هرگونه تخلف و یا سهل انگاری برای ارسال گزارش فصلی در زمان مناسب جرائم ذیل را به همراه دارد.

  • عدم صدور صورت حساب
  • عدم درج شماره اقتصادی
  • عدم درج کد اقتصادی طرف معامله
  • استفاده از کد اقتصادی دیگران برای خود
  • استفاده از کد اقتصادی خود برای دیگران

همه مورادی که در بالا عنوان شده است، مشمول 2 درصد جریمه خواهد بود. هم‌چنین عدم ارائه فهرست معاملات به سازمان امور مالیاتی کشور مشمول جریمه ۱درصدی خواهد شد. و عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده به سازمان مشمول ۱ ٪ جریمه خواهد شد.

آیا همه افراد دارای کسب و کار مشمول ارسال گزارشات فصلی هستند؟

در صورتی که طرف معاملات اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این ماده، اشخاص حقیقی مصرف‌کننده نهائی کالا یا خدمات و نیز اشخاص حقیقی مشمول موضوع ماده81 این قانون باشند، درج شماره اقتصادی اشخاص مذکور الزامی نیست. مصرف‌کننده نهائی موضوع این تبصره شخص حقیقی است که کالاها و خدمات را متناسب با نیاز خود برای مصارف شخصی خریداری ‌کند و از آن برای عرضه کالاها و اده خدمات به دیگران استفاده ننماید.

نحوه ارسال و مهلت ارسال گزارشات فصلی

نحوه ارسال گزارشات فصلی

اگر شما از اعضای خانواده محک باشید به خوبی می دانید که نرم افزار حسابداری محک با توجه به داده های ورودی طی هر دوره به راحتی گزارش معاملات فصلی را در اختیار شما می گذارد، آموزش تصویری تهیه و ارسال صورتحساب فصلی را می توانید در مقاله چگونگی تهیه و ارسال صورت معاملات فصلی ببینید.

پس از تهیه و تنظیم گزارش 2 روش رایج آنلاین و آفلاین برای ارسال در سامانه TTMS وجود دارد.که در ادامه به آن می پردازیم.

۱- روش برخط (online): روش برخط مناسب برای آن دسته از مودیانی می باشد که در سامانه الکترونیکی ثبت نام کرده اند،  و حداقل مرحله پیش ثبت نام و اعتبار سنجی مربوطه را پشت سر گذاشته و کد کاربری و کلمه عبور مرحله دوم را از طریق پاکات پستی مخصوص مربوطه دریافت نموده اند. برای این دسته با ورود به سامانه، امکان ثبت هر یک از فرم های زیر برحسب نوع اطلاعات فراهم می باشد.

  • ثبت گزارش خرید
  • ثبت گزارش فروش
  • ثبت گزارش اطلاعات پیمانکار در پیمان های بلند مدت
  • ثبت گزارش اطلاعات کارفرما در پیمان های بلند مدت  
  • ثبت گزارش امتناع برای پیش از سال۱۳۹۵  
  • ثبت گزارش عرضه به مصرف کننده نهایی برای سال ۱۳۹۵ 
  • ثبت گزارش واردات 
  • ثبت گزارش صادرات
  • ثبت گزارش حق العملکاری و مدیریت پیمان
  • ثبت گزارش اجاره
  • ثبت گزارش پیش فروش

 پس از تکمیل اطلاعات هر فرم با استفاده از ثبت نهایی، اطلاعات در سیستم ثبت میشود به خاطر داشته باشید بعد از فشردن کلید ثبت نهایی شما تنها یک بار مجوز ویرایش به ازای هر رکورد اطلاعاتی را دارید.

۲- روش غیر برخط(offline) : در روش بر خط مودیانی که از سیستم های رایانه ای خرید و فروش استفاده می نمایند، باید در سامانه اینترنتی سازمان امور مالیاتی قالب مورد نظر این سازمان را با هماهنگی متخصصین مربوطه به ویژه تولید کنندگان نرم افزار های حسابداری به طور مستقیم از سیستم کامپیوتری خود دریافت و در قالب مذکور وارد (Import) نمایند، و با استفاده از نرم افزار کنترلی و ارسال اطلاعات با اتصال به شبکه اینترنت مبادرت به ارسال اطلاعات به طور یکجا نموده و رسید دریافت نمایند.

در این مطلب با ماده 169 و 169 مکرر قانون مالیات های مستقیم کشور آشنا شدیم و دیدیم آخرین مهلت ارسال گزارشات فصلی یک و ماه نیم پس از پایان هر فصل است. برای ارسال گزارشات فصلی می‌توان به دو صورت آنلاین و آفلاین اقدام کرد. مودیان مالیاتی می‌توانند هر یک از فرم‌های ثبت گزارش خرید، ثبت گزارش فروش، ثبت گزارش اطلاعات پیمانکار در پیمان‌های بلندمدت، ثبت گزارش اطلاعات کارفرما در پیمان‌های بلندمدت، ثبت گزارش امتناع برای پیش از سال ۱۳۹۵، ثبت گزارش عرضه به مصرف‌کننده نهایی برای سال ۱۳۹۵، ثبت گزارش واردات، ثبت گزارش صادرات، ثبت گزارش حق‌العمل کاری و مدیریت پیمان، ثبت گزارش اجاره و ثبت گزارش پیش فروش را به صورت آنلاین در سامانه صورت معاملات ثبت کنند.

با نشر این محتوا، جامعه وبلاگ محک را گسترش دهید

رضا دهقان

رضا دهقان

داستان من از یک روز سرد پاییزی در آبان سال 70 شروع شد. در رشته علوم کامپیوتر تحصیل کردم، به دیجیتال مارکتینگ علاقه مند شدم، با سئو دوست شدم، با محتوا ازدواج کردم.

3 پاسخ

  1. سلام من یه سوال داشتم
    این تاریخ هایی که اعلام شده چقدر صحت داره ؟ واقعا میشود به این تاریخ ها اکتفا کرد؟
    تمام ترس ما کاسب ها از این است که مالیات بگه لازم نیست صورت معمالات بفرستید بعد زمانش که گذشت مارو جریمه کنند
    درست مثل بانک های دولتی که گفتند برای کرونا میتونید سه ماه قسط ندید اما بعد از سه ماه با کلی جریمه و دیر کرد همه را یک جاگرفتند و در جواب اعتراض ما گفتند که این برای وام های ازدواج و قرض الحسنه بوده و شامل ما نمیشده !!!!
    اگر مالیات بعد از چندماه بگه که این شامل فقط بخشی از کاسبا بوده چی؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مشاهده رایگان دمو نرم افزارحسابداری

مقالات حسابداری و کسب و کار را اینجا رایگان گوش دهید