وقتی بیمارستان یا درمانگاه از حق الزحمه پزشک مبلغی بابت مالیات کم می‌کند، سه سوال پیش می‌آید: این مبلغ چگونه محاسبه شده، چه کسی باید آن را واریز کند و آیا پزشک در پایان سال دوباره مالیات می‌پردازد؟ مالیات تکلیفی پزشکان به همین موضوع مربوط است؛ اما برای پاسخ درست، باید سال پرداخت و نوع درآمد پزشک مشخص شود.
فهرست مطالب
در چارچوب تفاهم نامه ابلاغی سال ۱۴۰۵، پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی که حق الزحمه یا حق العمل مشمول از مراکز درمانی دریافت می‌کنند، باید ۱۰ درصد آن را به عنوان مالیات علی الحساب بپردازند.
اگر مرکز درمانی همان مبلغ را کسر و به نام پزشک واریز کرده باشد، پزشک بابت همان دریافتی پرداخت علی الحساب دوباره ندارد. این مبلغ، مالیات قطعی تمام درآمد سالانه پزشک نیست.
ثبت منظم حق الزحمه، کسورات و دریافتی خالص کمک می‌کند هنگام تسویه با مرکز درمانی، علت اختلاف ارقام روشن باشد. استفاده از سیستم حسابداری محک برای ثبت اسناد و بررسی گزارش های دریافت و پرداخت، با انتخاب نسخه متناسب با نیاز مجموعه، می‌تواند این کنترل را آسان تر کند.
مالیات تکلیفی پزشکان یعنی چه؟
در اصطلاح رایج، مالیات تکلیفی پزشکان مبلغی است که از حق الزحمه یا حق العمل مشمول پزشک کسر و به حساب سازمان امور مالیاتی پرداخت می‌شود. واژه «تکلیفی» به مسئولیت کسر و پرداخت مالیات اشاره دارد. این واژه به این معنا نیست که مبلغ موردنظر، مالیاتی مستقل از مالیات بر درآمد پزشک یا نوعی مالیات بر مصرف است. «علی الحساب» نیز به پرداختی گفته می‌شود که پیش از تعیین مالیات نهایی انجام شده و هنگام محاسبه مالیات قطعی مربوط، در حساب پزشک منظور می‌شود. اگر از حق الزحمه پزشک ۱۰ درصد کسر شده باشد، نمی‌توان نتیجه گرفت که مالیات تمام درآمد سالانه او قطعی و تسویه شده است. مالیات نهایی با توجه به مجموع درآمدها، پرداخت های قبلی و مقررات قابل اعمال تعیین می‌شود.
برای تشخیص مسئول پرداخت در سال ۱۴۰۵ باید تفاهم نامه جدید را مبنا قرار داد. توضیح تکلیف مراکز درمانی در قوانین بودجه سال های قبل، به تنهایی برای تعیین وضعیت پرداخت های سال ۱۴۰۵ کافی نیست. برای آشنایی با مفهوم عمومی مالیات تکلیفی و انواع آن، می‌توانید راهنمای مرتبط را مطالعه کنید.
مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ چه تغییری کرده است؟
حساب و کتاب خود را محک بزنید
نرم افزار حسابداری محک ویژه +200 گروه شغلی
دریافت دمو و مشاوره رایگان نرم افزار حسابداری محک
در صورت تمایل به دریافت مشاوره رایگان و مشاهده دمو نرم افزار حسابداری محک، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
در بند «ب» تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴، مراکز درمانی مشمول مکلف بودند ۱۰ درصد حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی را با شرایط مقرر کسر کرده و به نام فرد مربوط واریز کنند.
اما در نامه شماره ۲۰۰/۷۳۵۳/ص مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۵ تصریح شده است که حکم مربوط در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ پیش بینی نشده است. همراه این نامه، تفاهم نامه سازمان امور مالیاتی و سازمان نظام پزشکی در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیات های مستقیم ابلاغ شده است.
تفاوت عملی مقررات سال ۱۴۰۴ و تفاهم نامه ابلاغی سال ۱۴۰۵ را در جدول زیر مشاهده می‌کنید:
| موضوع | حکم بودجه ۱۴۰۴ | تفاهم نامه ابلاغی ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| مبنای مقرره | بند «ب» تبصره ۱ قانون بودجه | تفاهم نامه در چارچوب ماده ۱۶۳ |
| مسئولیت پرداخت در متن | کسر و واریز توسط مرکز درمانی مشمول | پرداخت توسط پزشک یا عضو نظام پزشکی مشمول؛ در صورت کسر و واریز مرکز، پرداخت مجدد لازم نیست |
| نرخ علی الحساب | ۱۰ درصد حق الزحمه یا حق العمل مشمول | ۱۰ درصد مبلغ دریافتی مشمول از مرکز درمانی |
| مبنای مهلت | پایان ماه بعد از وصول مبلغ صورتحساب، طبق حکم بودجه | پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حق الزحمه یا حق العمل، طبق تفاهم نامه |
| حقوق و کارانه دارای مالیات کسرشده | خارج از حکم علی الحساب | خارج از تفاهم نامه |
در مقررات سال ۱۴۰۵، اگر مرکز درمانی مالیات علی الحساب همان حق الزحمه را کسر و واریز کرده باشد، پزشک نباید بابت همان مبلغ دوباره پرداخت انجام دهد. مستند واریز و انتساب آن به پزشک باید کنترل شود.
بند نخست تفاهم نامه، شروع اجرای آن را از تاریخ ابلاغ بیان کرده است. بنابراین تاریخ انجام خدمت، تاریخ دریافت وجه و تاریخ ابلاغ را یکسان فرض نکنید. برای پرداخت های مربوط به دوره پیش از ابلاغ یا تسویه مطالبات قدیمی، باید تاریخ دریافت وجه، دوره ارائه خدمت و مقرره قابل اعمال بر همان پرداخت جداگانه بررسی شوند. حذف حکم مربوط از قانون بودجه سال ۱۴۰۵ به تنهایی به معنی حذف تمام تکالیف مالیاتی پزشکان نیست. تفاهم نامه جدید، مسیر دیگری برای پرداخت علی الحساب حق الزحمه های مشمول تعیین کرده است.
چه پزشکانی مشمول این مالیات هستند؟
در متن تفاهم نامه، پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی که حق الزحمه یا حق العمل مشمول از مراکز درمانی دریافت می‌کنند، مورد اشاره قرار گرفته اند. این مراکز شامل مراکز دولتی، خصوصی، وابسته به نهادهای عمومی غیردولتی، نیروهای مسلح، خیریه ها و شرکت های دولتی هستند.
برای تشخیص وضعیت مالیاتی، نوع هر درآمد را به صورت جداگانه بررسی کنید:
| وضعیت دریافت وجه | مسیر بررسی |
|---|---|
| پزشک از بیمارستان بابت همکاری غیرحقوقی، حق الزحمه مشمول دریافت می‌کند | بررسی علی الحساب ۱۰ درصدی در چارچوب تفاهم نامه |
| مرکز درمانی از همان حق الزحمه مالیات کسر و واریز کرده است | کنترل رسید و ثبت اعتبار مالیاتی، بدون پرداخت دوباره بابت همان مبلغ |
| پزشک از محل رابطه استخدامی حقوق دریافت می‌کند | بررسی مقررات مالیات بر درآمد حقوق |
| کارانه ای پرداخت می‌شود که مالیات آن طبق مقررات مربوط کسر شده است | خارج از علی الحساب موضوع تفاهم نامه |
| پزشک در مطب شخصی مستقیماً از بیمار وجه دریافت می‌کند | بررسی مالیات بر درآمد مشاغل؛ نرخ ۱۰ درصد تفاهم نامه به تمام دریافت های مطب تعمیم داده نمی‌شود |
| پزشک هم مطب دارد و هم با چند مرکز همکاری می‌کند | تفکیک درآمد، کسورات و پرداخت های مالیاتی هر فعالیت و مرکز |
ملاک تشخیص فقط عنوان شغلی یا نام قرارداد نیست. شیوه همکاری، ماهیت پرداخت و مقررات مربوط تعیین می‌کنند که دریافتی از مسیر مالیات حقوق بررسی شود یا حق الزحمه حرفه ای.
آیا مالیات دندانپزشکان هم همین شرایط را دارد؟
دندانپزشکی که عضو سازمان نظام پزشکی است و از یک مرکز درمانی حق الزحمه مشمول دریافت می‌کند، باید وضعیت خود را در چارچوب همین تفاهم نامه بررسی کند. با این حال، درآمد مستقیم مطب دندانپزشکی، حقوق استخدامی و حق الزحمه همکاری غیرحقوقی با کلینیک، لزوماً مسیر مالیاتی یکسانی ندارند.
ممکن است دندانپزشک از یک مرکز حقوق دریافت کند و در مرکز دیگری به صورت غیرحقوقی همکاری داشته باشد. نحوه برخورد با دریافتی مرکز اول، خودکار به دریافتی مرکز دوم تعمیم داده نمی‌شود.
مالیات تکلیفی پزشکان چگونه محاسبه می‌شود؟
برای دریافتی مشمول تفاهم نامه، مالیات علی الحساب با استفاده از فرمول زیر محاسبه می‌شود:
پیش از محاسبه، باید مشخص شود عدد مبنا دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهد: کل صورتحساب بیمار، سهم مرکز درمانی، حق الزحمه پزشک یا دریافتی خالص پس از کسورات. این ارقام را نباید به جای یکدیگر استفاده کرد.
مثال محاسبه سهم پزشک و مالیات
فرض کنید طبق قرارداد و صورت تسویه تاییدشده، از ۳۰۰ میلیون تومان مبلغ وصول شده بابت خدمات، ۱۲۰ میلیون تومان سهم مرکز و ۱۸۰ میلیون تومان حق الزحمه مشمول پزشک است.
در این مثال، کسر دیگری وجود ندارد و مرکز درمانی، پرداخت مالیات علی الحساب را انجام می‌دهد:
| شرح | مبلغ به تومان |
|---|---|
| کل مبلغ وصول شده در مثال | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سهم قراردادی مرکز | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حق الزحمه مشمول پزشک پیش از کسر مالیات | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات علی الحساب: ۱۸۰ میلیون × ۱۰ درصد | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت خالص به پزشک | ۱۶۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
در این مثال، مبنای محاسبه مالیات ۱۸۰ میلیون تومان است. مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان، کل وصولی مرکز و مبلغ ۱۶۲ میلیون تومان، خالص پرداخت پس از کسر مالیات است. تقسیم سهم مرکز و پزشک در این مثال فرضی است. در پرونده واقعی، قرارداد و صورت تسویه باید مبلغ حق الزحمه را مشخص کنند. هر هزینه یا کسری را نمی‌توان بدون مدرک از مبنای مالیات کم کرد.
اگر پزشک از چند مرکز درآمد داشته باشد چه می‌شود؟
برای هر مرکز درمانی، ریز مستقلی از حق الزحمه مشمول، مبلغ کسرشده، مالیات واریزشده و دریافتی خالص نگهداری کنید.
فرض کنید مرکز اول از حق الزحمه ۱۰۰ میلیون تومانی، ۱۰ میلیون تومان مالیات کسر و واریز کرده است. مرکز دوم نیز حق الزحمه مشمول ۶۰ میلیون تومانی را بدون کسر مالیات پرداخت کرده است.
| مرکز درمانی | حق الزحمه مشمول | مالیات کسر و واریزشده | اقدام لازم |
|---|---|---|---|
| مرکز اول | ۱۰۰ میلیون تومان | ۱۰ میلیون تومان | کنترل رسید و انتساب پرداخت به پزشک |
| مرکز دوم | ۶۰ میلیون تومان | صفر | بررسی پرداخت ۶ میلیون تومان علی الحساب توسط پزشک |
پرداخت انجام شده بابت حق الزحمه مرکز اول، تکلیف مربوط به دریافتی مرکز دوم را پوشش نمی‌دهد. وضعیت هر پرداخت باید با همان مرکز و همان حق الزحمه تطبیق داده شود.
مهلت پرداخت مالیات تکلیفی پزشکان چقدر است؟
طبق بند ۱ تفاهم نامه سال ۱۴۰۵، مهلت پرداخت مالیات علی الحساب حداکثر تا پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حق الزحمه یا حق العمل مشمول است. اگر حق الزحمه مشمول در تاریخ ۱۲ مهر ۱۴۰۵ دریافت شده باشد، مهلت پرداخت براساس این تفاهم نامه پایان آبان ۱۴۰۵ است. عبارت «پایان ماه بعد» را نباید به صورت خودکار معادل «۳۰ روز پس از دریافت» در نظر گرفت. مهلت پرداخت علی الحساب ماهانه را با مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی سالانه اشتباه نگیرید.
برای کنترل مهلت، تاریخ های زیر را در صورت تسویه یا سوابق مالی ثبت کنید:
- تاریخ یا دوره انجام خدمت؛
- تاریخ دریافت وجه مربوط؛
- تاریخ کسر مالیات، در صورت انجام توسط مرکز؛
- تاریخ واریز مالیات و شماره رسید.
مهلت پرداخت علی الحساب ماهانه را با مهلت اظهارنامه عملکرد سالانه اشتباه نگیرید. تمدید مهلت یک تکلیف نیز فقط زمانی به تکلیف دیگر مربوط می‌شود که در اطلاعیه مربوط به آن تصریح شده باشد.
سامانه مالیات تکلیفی پزشکان کدام است؟
نشانی شناخته شده پورتال مالیات تکلیفی پزشکان به صورت زیر است:
https://my.tax.gov.ir/Page/Withholding/
راهنماهای این سامانه، امکاناتی مانند ثبت اطلاعات پزشک و پرداخت، صدور قبض و مشاهده قبوض را برای مراکز درمانی توضیح داده اند. برای دسترسی به سایر خدمات پرونده مالیاتی نیز می‌توان از درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی شروع کرد.
پورتال مالیات تکلیفی پزشکان بیشتر برای ثبت و پرداخت مراکز درمانی معرفی شده است. اگر خود پزشک باید علی الحساب موضوع ماده ۱۶۳ را بپردازد، نوع قبض، پرونده و مسیر فعال پرداخت را از خدمات پرونده یا اداره مالیاتی مربوط مشخص کند.
نباید فرض کرد راهنمای ورود مرکز درمانی، بدون تغییر برای حساب شخصی پزشک نیز کاربرد دارد. همچنین شکل صفحه و نام گزینه های سامانه ممکن است به‌روزرسانی شوند.
مراحل بعدی، چک لیست کنترل ثبت و پرداخت هستند و نام دکمه های یک نسخه مشخص از سامانه را بازسازی نمی‌کنند.
پیش از ثبت و پرداخت چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
| اطلاعات | دلیل کنترل |
|---|---|
| مشخصات هویتی و کد ملی پزشک | انتساب پرداخت به فرد درست |
| شماره نظام پزشکی، در صورت درخواست | تطبیق مشخصات حرفه ای پزشک |
| مشخصات و پرونده مرکز درمانی | شناسایی پرداخت کننده و محل همکاری |
| سال و دوره مربوط | جلوگیری از ثبت پرداخت در دوره اشتباه |
| قرارداد و صورت تسویه | تعیین مبلغ حق الزحمه مشمول |
| مبلغ ناخالص، کسورات و خالص پرداخت | کنترل محاسبه و جلوگیری از کسر دوباره |
| قبض و رسید واریز قبلی | تشخیص پرداخت انجام شده از مبلغی که فقط کسر شده است |
چک لیست ثبت و پرداخت مالیات تکلیفی پزشکان
۱. نوع درآمد را مشخص کنید
حقوق، کارانه دارای مالیات و حق الزحمه مشمول را در یک فهرست بدون تفکیک قرار ندهید. ماهیت هر پرداخت تعیین می‌کند کدام مقررات و مسیر پرداخت برای آن قابل اعمال است.
۲. پرونده و دوره درست را انتخاب کنید
نام، کد ملی و سایر مشخصات پزشک یا مرکز باید با سند مبنای پرداخت مطابقت داشته باشند. سال و دوره مالیاتی را نیز پیش از ادامه کار کنترل کنید.
۳. مبلغ مشمول را با صورت تسویه تطبیق دهید
مبلغ حق الزحمه مشمول را از قرارداد و صورت تسویه استخراج کنید. کل صورتحساب بیمار، سهم مرکز و خالص دریافتی پزشک را به جای مبلغ مشمول وارد نکنید. واحد ریال یا تومان را نیز کنترل کنید.
۴. سابقه پرداخت را بررسی کنید
پیش از صدور یا پرداخت قبض، بررسی کنید آیا مرکز درمانی مالیات همان حق الزحمه را قبلاً کسر و واریز کرده است یا خیر.
۵. ثبت اطلاعات و پرداخت وجه را جداگانه کنترل کنید
ثبت اطلاعات یا صدور قبض به معنی پرداخت موفق آن نیست. نتیجه تراکنش و وضعیت قبض را پس از پرداخت بررسی کنید.
۶. رسید پرداخت را بایگانی کنید
شماره پیگیری، مبلغ، دوره، تاریخ پرداخت و مشخصات پزشک باید قابل بازیابی باشند. رسید را با صورت تسویه و ثبت حسابداری همان دوره تطبیق دهید. اگر وجه از حساب کم شده اما وضعیت سامانه مشخص نیست، ابتدا نتیجه تراکنش و قبض را پیگیری کنید. پرداخت دوباره بدون تعیین وضعیت تراکنش قبلی ممکن است باعث اضافه پرداخت شود.
تفاوت سامانه مالیات تکلیفی با سامانه پرداخت مالیات حقوق
جست و جوی «ورود به سامانه مالیات حقوق» زمانی مناسب است که موضوع، فهرست حقوق و مالیات کارکنان باشد. صرف اینکه دریافت کننده وجه پزشک است، حق الزحمه غیرحقوقی او را به درآمد حقوق تبدیل نمی‌کند.
| موضوع | علی الحساب حق الزحمه پزشک | مالیات حقوق |
|---|---|---|
| نوع دریافتی | حق الزحمه یا حق العمل مشمول | دریافتی مشمول مقررات مالیات حقوق |
| مبنای محاسبه | نرخ مقرر برای دریافتی مشمول تفاهم نامه | مقررات حقوق و احکام قابل اعمال همان سال |
| مسیر شناخته شده | پورتال مالیات تکلیفی پزشکان برای خدمات مراکز و مسیر متناسب با پرونده برای پرداخت شخص پزشک | سامانه مالیات بر درآمد حقوق |
| نشانی مرتبط | withholding.tax.gov.ir | salary.tax.gov.ir |
| کنترل اصلی | انتساب علی الحساب به پزشک و جلوگیری از پرداخت تکراری | صحت فهرست حقوق و مالیات محاسبه شده |
سامانه مالیات حقوق را فقط به دلیل وجود عبارت «پرداخت مالیات» در نتیجه جست و جو، جایگزین مسیر حق الزحمه پزشکان نکنید. ابتدا ماهیت دریافتی را مشخص کنید. اگر موضوع پرداخت، حقوق استخدامی است، راهنمای ارسال لیست مالیات حقوق را برای آشنایی با مراحل مربوط مطالعه کنید.
آیا با پرداخت ۱۰ درصد، مالیات پزشک تسویه می‌شود؟
خیر. پرداخت ۱۰ درصدی، مالیات علی الحساب است و با تعیین مالیات نهایی تفاوت دارد. مالیات سالانه پزشک با توجه به منابع درآمد، هزینه های قابل قبول، معافیت های قابل اعمال، پرداخت های قبلی و روش قانونی تعیین مالیات بررسی می‌شود.
وجوهی که بابت مالیات یک منبع پرداخت شده اند، در صورت احراز و پذیرش، هنگام محاسبه مالیات قطعی همان منبع منظور می‌شوند. صرف کسر مبلغ از حق الزحمه، بدون مشخص بودن واریز و انتساب آن به پرونده پزشک، برای کنترل اعتبار مالیاتی کافی نیست. قبض و رسید واریز باید قابل پیگیری باشند. پرداخت علی الحساب به خودی خود جای اظهارنامه عملکرد یا فرم قانونی جایگزین آن، مانند تبصره ماده ۱۰۰ برای افراد واجد شرایط، را نمی‌گیرد.
مثال کسر علی الحساب از مالیات نهایی
فرض کنید مالیات نهایی مربوط ۷۰ میلیون تومان و مجموع علی الحساب های پرداخت شده و پذیرفته شده ۵۲ میلیون تومان باشد. با فرض نبود بدهی، جریمه یا اعتبار دیگر، مانده قابل پرداخت چنین محاسبه می‌شود:
این مثال، روش تعیین مالیات قطعی پزشک نیست. مثال فقط نشان می‌دهد پرداخت های علی الحساب تاییدشده چگونه از مالیات نهایی کسر می‌شوند. پرداخت علی الحساب به خودی خود جای اظهارنامه عملکرد یا فرم قانونی جایگزین آن، مانند تبصره ماده ۱۰۰ برای افراد واجد شرایط، را نمی‌گیرد.
اگر مرکز مالیات را کم کرده اما واریز نکرده باشد چه کنیم؟
ممکن است در صورت تسویه مرکز درمانی، مبلغی با عنوان «مالیات» کسر شده باشد، اما پزشک هنوز قبض یا رسید واریز را دریافت نکرده باشد. این وضعیت با پرداخت تاییدشده تفاوت دارد.
از واحد مالی مرکز درمانی، اطلاعات زیر را درخواست کنید:
- ریز مبالغ مالیات کسرشده؛
- مشخصات قبض مالیاتی؛
- تاریخ واریز؛
- شماره پیگیری پرداخت؛
- مدرک انتساب پرداخت به پزشک و دوره مربوط.
پس از دریافت مدارک، اطلاعات آن ها را با صورت تسویه و سوابق پرونده مالیاتی تطبیق دهید.
رفع تکلیف پرداخت دوباره پزشک به کسر و واریز مالیات توسط مرکز مربوط است. صرف درج یک عدد با عنوان مالیات در برگه تسویه، انجام کامل فرایند را ثابت نمی‌کند. اگر تا نزدیک سررسید، وضعیت واریز مشخص نشد، موضوع را به صورت مستند با مرکز درمانی و اداره مالیاتی مربوط پیگیری کنید تا هم خطر تاخیر در پرداخت و هم احتمال پرداخت تکراری بررسی شود.
جریمه مالیات تکلیفی پزشکان چگونه تعیین می‌شود؟
برای تعیین جریمه، ابتدا باید مشخص شود تخلف مربوط به چه سالی است و کدام شخص یا مجموعه براساس کدام مقرره، مسئول کسر یا پرداخت مالیات بوده است. در حکم بودجه سال ۱۴۰۴، اجرای ماده ۱۹۹ قانون مالیات های مستقیم تصریح شده بود. این ماده برای شخص مکلف به کسر و پرداخت مالیات دیگران، در صورت تخلف، علاوه بر مسئولیت تضامنی، دو جریمه را در نظر می‌گیرد:
- ۱۰ درصد مالیات پرداخت نشده در موعد؛
- ۲٫۵ درصد مالیات به ازای هر ماه تاخیر.
مبنای این درصدها، مبلغ مالیات پرداخت نشده است؛ نه کل درآمد یا حق الزحمه پزشک.
مثال آموزشی محاسبه جریمه
فرض کنید مالیات پرداخت نشده ۲۰ میلیون تومان و تاخیر مشمول، دو ماه کامل باشد. با فرض احراز تمام شرایط ماده ۱۹۹، محاسبه به صورت زیر خواهد بود:
این محاسبه به معنی شمول خودکار ماده ۱۹۹ بر تمام پرونده های سال ۱۴۰۵ نیست. تفاهم نامه سال ۱۴۰۵ بر ماده ۱۶۳ استوار است؛ بنابراین مسئولیت و جرایم هر پرونده باید براساس مستند مطالبه و مقررات قابل اعمال همان دوره بررسی شوند.
نمونه ثبت حسابداری مالیات کسرشده پزشک
فرض کنید حق الزحمه ۱۸۰ میلیون تومانی پزشک قبلاً شناسایی شده است. مرکز درمانی هنگام تسویه، ۱۸ میلیون تومان مالیات کسر می‌کند و ۱۶۲ میلیون تومان به پزشک می‌پردازد. ثبت های زیر نمونه آموزشی مرحله تسویه هستند. نام حساب ها باید با کدینگ و رویه حسابداری مجموعه هماهنگ شود. برای آشنایی با اجزای سند و نحوه درج بدهکار و بستانکار، راهنمای ثبت سند حسابداری را ببینید.
ثبت در حساب های مرکز درمانی
| حساب | بدهکار ـ تومان | بستانکار ـ تومان |
|---|---|---|
| حساب پرداختنی پزشک | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۱۶۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات کسرشده پرداختنی | — | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
هنگام واریز مالیات، حساب «مالیات کسرشده پرداختنی» به مبلغ ۱۸ میلیون تومان بدهکار و حساب بانک به همان مبلغ بستانکار می‌شود.
ثبت در حساب های پزشک
با فرض ثبت قبلی درآمد و طلب از مرکز و وجود مستند معتبر کسر و پرداخت مالیات، ثبت مرحله تسویه می‌تواند به صورت زیر باشد:
| حساب | بدهکار ـ تومان | بستانکار ـ تومان |
|---|---|---|
| بانک | ۱۶۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| پیش پرداخت مالیات عملکرد | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| حساب دریافتنی از مرکز درمانی | — | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
اگر واریز مالیات توسط مرکز هنوز تایید نشده است، مبلغ کسرشده باید تا زمان تعیین وضعیت، جداگانه قابل پیگیری باقی بماند. هدف این تفکیک، جلوگیری از اشتباه گرفتن درآمد، وجه وصول شده و مالیات پرداختی است.
چک لیست پایان ماه برای پزشک و حسابدار مرکز
پیش از بستن حساب های ماه، موارد زیر را بررسی کنید:
- نوع هر پرداخت و مقررات مربوط به آن مشخص شده است.
- حق الزحمه پزشک از سهم مرکز و سایر اقلام صورتحساب تفکیک شده است.
- مالیات بر مبلغ مشمول درست محاسبه شده است.
- وضعیت مالیات هر مرکز به صورت جداگانه قابل مشاهده است.
- مبلغی که مرکز واریز کرده است، دوباره توسط پزشک پرداخت نمی‌شود.
- برای مبلغ کسرشده، رسید واریز یا پیگیری مستند وجود دارد.
- دوره، مشخصات پزشک و واحد ریال یا تومان درست ثبت شده اند.
- قبض صادرشده، پرداخت موفق و ثبت حسابداری با یکدیگر تطبیق داده شده اند.
وجود عدد مالیات در صورت تسویه کافی نیست. مبلغ مشمول، مالیات کسرشده، وضعیت واریز و انتساب پرداخت به پزشک باید قابل پیگیری باشند.
پرسش های متداول مالیات تکلیفی پزشکان
مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ چند درصد است؟
در تفاهم نامه ابلاغی ۵ مرداد ۱۴۰۵، علی الحساب حق الزحمه یا حق العمل مشمول دریافتی از مراکز درمانی، ۱۰ درصد تعیین شده است. این نرخ را نباید نرخ قطعی تمام درآمدهای پزشک در نظر گرفت.
اگر بیمارستان مالیات را پرداخت کند، پزشک هم باید پرداخت کند؟
اگر بیمارستان مالیات همان حق الزحمه را کسر و به نام پزشک واریز کرده باشد، پزشک بابت همان دریافتی تکلیف به پرداخت علی الحساب دوباره ندارد. رسید و انتساب پرداخت باید کنترل شوند.
آیا تمام دریافتی کارتخوان مطب مشمول این ۱۰ درصد است؟
خیر. تفاهم نامه درباره حق الزحمه یا حق العمل مشمول دریافتی از مراکز درمانی است. درآمد مستقیم مطب باید در چارچوب مقررات مالیات بر درآمد مشاغل و شرایط پرونده پزشک بررسی شود.
مالیات تکلیفی پزشک را از مبلغ خالص محاسبه می‌کنند؟
اگر مبلغ خالص پس از کسر همین مالیات به دست آمده باشد، محاسبه دوباره ۱۰ درصد روی آن درست نیست. ابتدا باید حق الزحمه مشمول پیش از کسر مالیات از قرارداد یا صورت تسویه مشخص شود.
آیا معافیت مالیات حقوق را از حق الزحمه مشمول کم می‌کنیم؟
نمی‌توان معافیت مالیات حقوق را خودکار به حق الزحمه موضوع تفاهم نامه منتقل کرد. ابتدا باید ماهیت درآمد و مقررات قابل اعمال بر آن مشخص شود.
اگر علی الحساب بیشتر از مالیات نهایی باشد چه می‌شود؟
پس از احراز پرداخت و مشخص شدن اضافه پرداخت، امکان پیگیری استرداد طبق مقررات وجود دارد. برای این کار، پرداخت باید در سوابق مالیاتی پزشک قابل مشاهده و قابل انتساب باشد.
جمع بندی: نرخ ۱۰ درصد فقط برای حق الزحمه یا حق العمل مشمول تفاهم نامه سال ۱۴۰۵ مطرح است. برای جلوگیری از پرداخت تکراری، پزشک و مرکز درمانی باید مبلغ مشمول، مالیات کسرشده، رسید واریز و دوره مربوط را به صورت جداگانه ثبت و تطبیق دهند.
