کارمزد چیست و اقسام آن کدامند؟

زمان مطالعه این مقاله: 4 دقیقه

یک پیشنهاد شغلی …

پیشرفت تکنولوژی باعث شده تا کسب و کارهای مختلف ایجاد شده و در کنار ایجاد کسب و کارهای مختلف، روش های مختلف درآمد زایی هم ایجاد شود. یکی از زیباترین راه ها برای کسب درآمد، استفاده از «کارمزد» است. بله! کارمزد! اسم آشنایی که در بانک ها، خدمات اداری، بورس و … بارها و بارها می شنویم و معمولاً در مقابل واژه ی آن عدد بسیار اندکی را مشاهده می کنیم؛ اما کارمزد چیست؟ عددی که شاید در نگاه اوّل کم به نظر برسد؛ امّا به ضرب المثل معروف «قطره قطره جمع گردد / وانگهی دریا شود» عینیّت بخشیده و مشاهده می کنیم افرادی که «کارمزد» گیری را به عنوان شغل انتخاب می کنند، درآمد های کلانی را به جیب می زنند.

فهرست مطالب

کارمزد چیست و اقسام آن کدامند؟

در این مقاله با مفهوم کارمزد، اقسام آن و برخی کاربرد های آن آشنا خواهیم شد و به خلاف سایر مقالات به جای ارائه ی فرمول به صرف توصیفات کیفی اکتفا خواهیم نمود.

کارمزد چیست

کارمزد چیست؟

کارمزد (Commission) به مزدی گفته می شود که در ازای مشاوره ی بانکی، مدیریت خرید و فروش، تراکنش های بانکی و مواردی از این قبیل دریافت می شود.

دریافت کننده ی کارمزد می تواند یک شخص حقیقی باشد یا این که یک شخص حقوقی باشد یا نهادی مانند بانک یا کارگزاری های بورس باشد. مثلاً:

الف. پولی که شما به یک مشاور املاکی که برای شما خانه پیدا می کند به عنوان حقّ الزّحمة پرداخت می کنید، کارمزد نامیده می شود.

ب. هزینه ای که شما به کارگزاران بورس می دهید تا سهام شما را خرید و فروش کنند و پولش را به حساب شما واریز کنند، مصداق کارمزد نامیده می شود.

پ. مبلغی که شما در ازای دریافت وام به بانک پرداخت می کنید، نوعی کارمزد بانکی محسوب می شود.

ت. مبلغی که هنگام عملیّات کارت به کارت از حساب شما کسر می شود (خدمات بانک الکترونیک) هم نوعی مصداق کارمزد محسوب می شود.

انواع کارمزد

انواع کارمزد

علی رغم کاربرد های متعدّدی که برای کارمزد وجود دارد، این واژه را در دو جا می توان با کاربرد بسیار بالا مشاهده کرد.

الف. کارمزد بانکی

در اقتصاد کشورهای جهان دو کلید واژه مهم نزدیک به معنای کارمزد وجود دارد: یکی بهره و دیگری ربا! بهره جهانی ابزاری پذیرفته شده و پرداختی منطقی محسوب شده و از ربا به عنوان پرداخت غیر منطقی  یاد می شود. این در حالی است که هر دوی این پرداخت ها در اسلام به عنوان «ربا» شناخته شده و حرام محسوب می شود و شورای فقهی بانک مرکزی جمهوری اسلامی مبلغی را به عنوان دستمزد بانک (با رعایت اصول اسلامی) تعریف کرده و از آن به «کارمزد» یاد می کند.

بانک به عنوان عاملی که پول های مردم را نگهداری می کند و در قالب معاملات شرعی (جعاله، اجاره به شرط تملیک، مشارکت مدنی و …) به سرمایه گذاران وام می دهد تا در سودی که وام گیرنده با دریافت وام به دست می آورد شریک شود. برای این منظور مبلغی را به عنوان پرداختی از مشتری دریافت می کند که از آن به «کارمزد» یاد می شود.

کارمزد در ایران به نسبت بهره در سایر کشورهای خارجی از درصدی کمتر برخوردار است و برخی بانک ها به عنوان سیاست تشویقی، برای مشتریان پر کار خود تخفیف های مناسبی در ناحیه ی کارمزد قائل می شوند و حتّی برخی افراد خیار را برای آن افراد رایگان حساب می کنند.

در ایران برای عملیّات های خرد بانکی مانند خرید شارژ یا پرداخت قبض، کارمزد بانکی در نظر گرفته نمی شود.

امروزه و با الکترونیک شدن خدمات بانکی، بسیاری از بانک ها تلاش می کنند تا کارمزد های معقول تری برای تراکنش های الکترونیک خود در نظر بگیرند تا سیاستی تشویقی برای حضور بیشتر مردم در بانکداری الکترونیک باشد.

شاید این مقاله نیز برای شما مفید باشد.  آشنایی با حقوق مشتری در حسابداری

متأسّفانه ارزان بودن کارمزد های حضوری باعث شده تا بسیاری از مردم علی رغم گسترش بانکداری الکترونیک حضور در بانک ها را به بانکداری الکترونیک ترجیح دهند؛ در صورتی که در بسیاری از بانک های دنیا قضیّه برعکس بوده و بانک ها عموماً خلوت است و بیشتر مردم کارهای عادی بانکی خود را از طریق فضای مجازی دنبال می کنند و جز برای کارهای بسیار مهم به بانک نمی روند.

نحوه محاسبه کارمزد وام های قرض الحسنه

کارمزد وام های قرض الحسنه فرمول مشخصی دارد که به این صورت است:

کارمزد سال 1 (از قسط ۱) =۱۰۰*۱۲/ (تعداد ماه های سال) * (درصد کارمزد وام های قرض الحسنه) * (مبلغ وام قرض الحسنه)

کارمزد سال 2 (از قسط ۱۳) = (۱۰۰*۱۲/ (تعداد ماه های سال) * (درصد کارمزد وام های قرض الحسنه) * (مانده سال دوم وام قرض الحسنه)

کارمزد سال 3 (قسط ۲۵) = ۱۰۰*۱۲/ (تعداد ماه های سال) * (درصد کارمزد وام های قرض الحسنه) * (مانده سال سوم وام قرض الحسنه)

ب. کارمزد بورس و کارگزاری ها (کارمزد معاملات)

بعضی معاملات معمولاً توسّط خود فرد صورت نمی گیرد؛ مثلاً اگر بخواهیم خانه ای تهیّه کنیم، به مشاورین املاک مراجعه می کنیم و از بین خانه هایی که آن ها به ما پیشنهاد می دهند، آن چه پسند کردیم انتخاب می کنیم و بقیّه ی کار را به مشاورین املاک می سپاریم. معمولاً مشاورین املاک در ازای تلاشی که برای صاحب خانه شدن ما انجام می دهد، حقّ الزّحمة دریافت می کند. کارگزاری های بورسی هم تلاشی مشابه مشاورین املاک انجام می دهند.

برای خرید و فروش سهم یا سایر اوراق بهادار، علاوه بر داشتن کد بورسی باید در یک کارگزاری ثبت نام کنیم. کارگزاری ها در بورس در واقع نوعی واسطه محسوب می شوند و باعث می شوند که سرمایه ها با سرعت بیشتر و با هزینه ی کمتری در گردش باشند.

همه ی کارگزاری ها به صورت شبکه ی به هم پیوسته با هم متّصل هستند و می توانند اطّلاعات مشتریان و خریداران را به اشتراک بگذارند و خریدار را به مطمئن ترین فروشنده متّصل کنند.

کارگزاری ها نماینده ی حقوقی فروشنده و خریدار محسوب می شوند و موظّفند حقوق مشتری و خریدار را رعایت کنند.

البتّه کارگزاری ها این خدمات را رایگان انجام نمی دهند؛ بلکه در ازای هر کدام از این معاملات مبلغی را دریافت می کنند که به آن «کارمزد معاملات» گفته می شود.

کارمزد معاملات تابعی است از میزان قیمت خرید و فروش! یعنی هر چه قیمت خرید و فروش بیشتر باشد، علی القاعده کارمزد بیشتری توسط کارگزاری دریافت می شود. درست مانند پلیس راه اتوبان که هر چه ماشین بزرگتر باشد، مبلغ بیشتری را به عنوان عوارض پرداخت می کنند.

البتّه همان گونه که درمورد کارمزد های بانکی سیاست های تشویقی وجود داشت، در کارمزد های معاملاتی هم چنین تشویق هایی وجود دارد و کارگزاری ها مشتریان فعّال خود را از بسته های تشویقی خود بی نصیب نمی گذارند.

فرمول محاسبه بهره و کارمزد

فرمول محاسبه بهره و کارمزد

برای محاسبه کارمزد و بهره فرمول به خصوصی وجود دارد که می توان از آن استفاده کرد. این فرمول نسبتا ساده به شکل زیر است:

بهره = اصل * مبلغ * نرخ * زمان

به عنوان مثال، اگر بهره مبلغ 700 هزار ریال، برای مدت 30 روز با نرخ 9 درصد در سال باشد، نحوه محاسبه به شکل زیر خواهد بود:

700000 * 100/9 * 360/20 = ………. ریال

سخن آخر

با توجه به مزایا و ویژگی هایی که برای کارمزد و اقسام آن مطرح شد می توان این چنین نتیجه گرفت که با کنترل و نظارت بر کارمزهای دریافتی و پرداختی می توان بخشی از درآمدها و هزینه ها را بهینه تر کنترل کرد. نرم افزار حسابداری محک با ارائه امکان ثبت کارمزدها این توانایی را در اختیار شما قرار می دهد تا بتوانید به بهترین شکل این موضوع را مدیریت کنید.

منبع: https://www.sepidarsystem.com/

با نشر این محتوا، جامعه وبلاگ محک را گسترش دهید

محمد حسین دهقانی

محمد حسین دهقانی

آمده ام تا زندگی کنم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مشاهده رایگان دمو نرم افزارحسابداری

مقالات حسابداری و کسب و کار را اینجا رایگان گوش دهید