در جدیدترین اخبار منتشر شده، کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی کلیات لایحه اصلاح موادی از قانون تامین اجتماعی را به تصویب رسانده است. این اصلاحیه که با هدف تقویت صندوق تامین اجتماعی و افزایش حمایت از بیمهشدگان و مستمریبگیران تدوین شده، شامل تغییرات ساختاری و مهمی است که آینده شغلی و دوران بازنشستگی بسیاری از افراد را تحت تاثیر قرار میدهد. در ادامه به بررسی جامع و کامل این تغییرات میپردازیم.
جزئیات تغییر در نحوه محاسبه حقوق بازنشستگی
بدون شک مهمترین بخش این لایحه، تغییر فرمول محاسبه مستمری و حقوق بازنشستگی است. در قوانین فعلی، حقوق بازنشستگی افراد بر اساس میانگین دستمزد دو سال آخر خدمت آنها محاسبه و پرداخت میشود. اما بر اساس طرح جدید کمیسیون اجتماعی، میانگین ۳۵ سال سابقه بیمه به عنوان مبنای محاسبه حقوق در نظر گرفته خواهد شد.
شاید این سوال پیش بیاید که با توجه به تورم، ارزش دستمزد سالهای ابتدایی بسیار پایین است؛ اما طبق جزئیات اعلام شده، جای نگرانی نیست؛ چرا که دستمزد سالهای ابتدایی خدمت افراد با در نظر گرفتن نرخ تورمِ اعلامی، تعدیل و بهروزرسانی میشود تا هیچگونه افت ارزشی در حقوق نهایی بازنشستگان رخ ندهد.
شرایط جدید و آسانتر برای دریافت حق اولاد
یکی از اخبار خوشحالکننده در این اصلاحیه، تسهیل چشمگیر شرایط دریافت حق اولاد (کمکهزینه عائلهمندی) برای کارگران و شاغلین است. در گذشته، یک بیمهشده برای دریافت حق اولاد باید حداقل ۷۲۰ روز (تقریباً دو سال) سابقه پرداخت حق بیمه (که یکی از مهمترین کسورات حقوق و دستمزد است) میداشت. اما با تصویب این قانون جدید، شرط سابقه کار به حداقل ممکن کاهش یافته و بیمهشدگان تنها پس از ۳۰ روز اشتغال، واجد شرایط دریافت مزایای حق اولاد خواهند بود.
پوشش بیمهای شاغلان پلتفرمهای اینترنتی و آنلاین
با رشد روزافزون اقتصاد دیجیتال، وضعیت بیمه افرادی که در پلتفرمهای اینترنتی (نظیر تاکسیهای اینترنتی، پیکهای آنلاین، فریلنسرها و…) مشغول به کار هستند، به یکی از چالشهای اصلی حوزه کار تبدیل شده بود.
خوشبختانه در لایحه جدید قانون تامین اجتماعی، مقررات جامع و دقیقی برای پوشش بیمهای شاغلان پلتفرمهای مجازی پیشبینی شده است. این اقدام میتواند امنیت شغلی و آرامش خاطر را برای بخش بزرگی از نیروی کار جوان کشور به ارمغان بیاورد.
هدف اصلی از اصلاح قانون تامین اجتماعی چیست؟
کارشناسان و فعالان حوزه کار معتقدند که این اصلاحات با دو رویکرد اصلی در دستور کار قرار گرفته است:
۱. نجات و تقویت صندوق تامین اجتماعی: ایجاد پایداری مالی در صندوق برای تضمین پرداخت مستمریها در دهههای آینده.
۲. افزایش چتر حمایتی: حمایت عادلانهتر از بیمهشدگان، متناسبسازی واقعی حقوق با تورم و پوشش اقشار جدید بازار کار.
آیا این تغییرات قطعی و در حال اجرا هستند؟
خیر. در حال حاضر کلیات این لایحه تنها در کمیسیون اجتماعی مجلس به تصویب رسیده است. این مصوبات برای تبدیل شدن به قانون لازمالاجرا، باید مسیر قانونی خود را طی کنند؛ به این معنا که ابتدا باید در صحن علنی مجلس شورای اسلامی بررسی و تصویب شوند و در نهایت به تایید و امضای شورای نگهبان برسند. پس از تایید نهایی، این قانون به دولت و سازمان تامین اجتماعی برای اجرا ابلاغ خواهد شد.
