شرکت تضامنی یکی از انواع شرکتهای تجاری است و به دلیل وجود چند شریک، ثبت دقیق سرمایه، سود، زیان و برداشت اهمیت زیادی دارد. حسابداری این نوع شرکت نسبت به شرکتهای تکمالکی پیچیدگی بیشتری دارد؛ چون باید حساب هر شریک، آورده او، سهم او از سود و زیان و برداشتهای شخصی به صورت جداگانه و شفاف ثبت شود. در حسابداری شرکتهای تضامنی، به دلیل ساختار شراکتی، حسابهای سرمایه، جاری و برداشت شرکا از مهمترین بخشهای ثبت و گزارشگیری محسوب میشوند.
فهرست مطالب
در این مقاله نحوه حسابداری شرکت تضامنی، ثبت سرمایه شرکا، تقسیم سود و زیان و ثبتهای مهم حسابداری آن را بررسی میکنیم.
شرکت تضامنی چیست؟
شرکت تضامنی یکی از انواع شرکتهای تجاری است که تحت نام مخصوص و برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل میشود. در این نوع شرکت، اگر دارایی شرکت برای پرداخت بدهیها کافی نباشد، هر یک از شرکا مسئول پرداخت تمام قروض شرکت هستند. این تفاوت مهم باعث میشود شرکت تضامنی از نظر حقوقی و حسابداری با شرکت سهامی و شرکت با مسئولیت محدود تفاوتهای جدی داشته باشد.
| ویژگی | شرکت تضامنی |
| تعداد شرکا | حداقل دو نفر |
| مسئولیت | تضامنی |
| سرمایه | آورده شرکا |
| تقسیم سود | طبق قرارداد یا نسبت سرمایه |
تفاوت شرکت تضامنی با شرکت با مسئولیت محدود چیست؟
حساب و کتاب خود را محک بزنید
نرم افزار حسابداری محک ویژه +200 گروه شغلی
دریافت دمو و مشاوره رایگان نرم افزار حسابداری محک
در صورت تمایل به دریافت مشاوره رایگان و مشاهده دمو نرم افزار حسابداری محک، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
| موضوع | شرکت تضامنی | شرکت با مسئولیت محدود |
| مسئولیت شرکا | نامحدود و تضامنی | محدود به سرمایه |
| تعداد شرکا | حداقل دو نفر | حداقل دو نفر |
| اعتبار شخص شرکا | اهمیت بالا | کمتر |
| ریسک مالی | بیشتر | محدودتر |
| حسابداری | نیازمند کنترل حساب شرکا | تمرکز بیشتر روی سرمایه شرکت |
حسابداری شرکت تضامنی چه تفاوتی با سایر شرکتها دارد؟
در حسابداری شرکت تضامنی، برای هر شریک حساب جداگانهای در نظر گرفته میشود و همین موضوع آن را از شرکتهای عادی یا مؤسسات تکمالکی متمایز میکند. چون هر تغییر در سرمایه شرکت باید در شرکتنامه منعکس شود، استفاده از حسابهای مجزا برای سرمایه، برداشت و جاری شرکا ضروری است. همچنین ثبت آوردههای متفاوت و برداشتهای شخصی هر شریک باید کاملا شفاف باشد تا حساب شرکا در شرکت تضامنی با خطا مواجه نشود.
| موضوع | شرکت تضامنی | شرکت عادی |
| سرمایه | حساب هر شریک | حساب سرمایه واحد |
| سود | بین شرکا تقسیم میشود | طبق ساختار شرکت |
| برداشت | جداگانه ثبت میشود | محدودتر |
حسابهای مهم در حسابداری شرکت تضامنی
در نحوه حسابداری شرکت تضامنی چند حساب اصلی وجود دارد که برای ثبت دقیق عملیات مالی استفاده میشوند: حساب سرمایه شرکا، حساب جاری شرکا و حساب برداشت شرکا.
حساب سرمایه شرکا
حساب سرمایه شرکا برای ثبت آورده نقدی و غیرنقدی هر شریک استفاده میشود. این حساب نشاندهنده سهمالشرکه هر فرد در شرکت است و معمولا به صورت ثابت در دفاتر نگهداری میشود. اگر شریکی ۵۰۰ میلیون تومان وارد شرکت کند، ثبت آن به این شکل است: بانک بدهکار، سرمایه شریک الف بستانکار.
حساب جاری شرکا
حساب جاری شرکا برای ثبت تراکنشهای بین شریک و شرکت استفاده میشود؛ از جمله واریزهای موقت، تسویهها، سود و زیان و برخی مطالبات یا تعهدات. در برخی منابع، حساب جاری برای ثبت برداشتها و سود سالانه نیز به کار میرود و مانده آن در پایان دوره به ترازنامه منتقل میشود.
حساب برداشت شرکا
حساب برداشت شرکا برای ثبت برداشت شخصی شریک از منابع شرکت است. این برداشتها باید جدا از هزینههای شرکت ثبت شوند تا با مخارج عملیاتی اشتباه نشوند. در پایان دوره، مانده این حساب با سرمایه یا حساب جاری شریک تسویه میشود.
ثبت سرمایه در شرکت تضامنی چگونه انجام میشود؟
ثبت سرمایه شرکت تضامنی بسته به نوع آورده شرکا انجام میشود. اگر آورده نقدی باشد، وجه نقد به بانک یا صندوق واریز و حساب سرمایه شریک بستانکار میشود. اگر آورده غیرنقدی باشد، باید ارزش دارایی موردنظر با توافق شرکا تعیین و در دفاتر ثبت شود.
آورده نقدی
در آورده نقدی، ثبت حسابداری معمولا به این صورت است:
- بانک بدهکار
- سرمایه شریک بستانکار
آورده غیرنقدی
در آورده غیرنقدی، داراییهایی مانند تجهیزات، خودرو یا ملک میتوانند وارد شرکت شوند و ثبت آنها چنین است:
- دارایی مربوطه بدهکار
- سرمایه شریک بستانکار
اگر شریک علاوه بر سرمایه، بدهی یا تعهدی هم به شرکت منتقل کند، آن مورد نیز باید جداگانه در حسابهای مربوط ثبت شود.
ثبت حسابداری سود و زیان شرکت تضامنی
در ثبت حسابداری شرکت تضامنی ابتدا سود یا زیان سالانه مشخص میشود و سپس طبق قرارداد بین شرکا تقسیم میگردد. اگر قرارداد، نسبت خاصی برای تقسیم سود مشخص کرده باشد، همان ملاک عمل قرار میگیرد؛ در غیر این صورت، تقسیم بر اساس نسبت سرمایه یا سهمالشرکه انجام میشود.
فرض کنید سود سالانه شرکت ۳۰۰ میلیون تومان باشد و سهم شریک اول ۶۰ درصد و سهم شریک دوم ۴۰ درصد تعیین شده باشد:
| شریک | درصد سهم سود | مبلغ سود |
| شریک اول | ۶۰٪ | ۱۸۰ میلیون تومان |
| شریک دوم | ۴۰٪ | ۱۲۰ میلیون تومان |
در صورت زیان نیز همین منطق رعایت میشود و زیان شرکت تضامنی بر اساس قرارداد یا نسبت سرمایه بین شرکا تقسیم میشود.
نحوه تقسیم سود شرکت تضامنی چگونه است؟
تقسیم سود شرکت تضامنی میتواند بر اساس قرارداد شرکت، نسبت سرمایه، توافق شرکا یا نسبت فعالیت هر شریک انجام شود. اگر شرکتنامه نسبت مشخصی برای تقسیم سود تعیین کرده باشد، همان ملاک اصلی است. در صورتی که قراردادی برای این موضوع وجود نداشته باشد، سود معمولا بر اساس میزان سرمایه یا سهمالشرکه بین شرکا تقسیم میشود.
نکته مهم این است که نبود توافق شفاف میتواند در آینده باعث اختلاف مالی شود؛ بنابراین تقسیم سود بین شرکا باید از ابتدا مشخص و مستند باشد.
ثبت حسابداری برداشت شرکا چگونه است؟
برداشت شرکا میتواند بهصورت نقدی، کالا یا دارایی باشد و هر کدام باید جداگانه ثبت شوند. در برداشت نقدی، حساب برداشت شریک بدهکار و بانک بستانکار میشود. در برداشت کالا یا دارایی نیز باید ارزشگذاری مناسب انجام شود تا در پایان دوره، مانده برداشت به حساب سرمایه یا جاری منتقل شود.
برداشت نقدی
برداشت شخصی شریک از حساب شرکت:
- برداشت شریک بدهکار
- بانک بستانکار
برداشت کالا
اگر کالا برای مصرف شخصی برداشته شود، ابتدا باید ارزش آن مشخص و سپس بهعنوان برداشت ثبت شود.
برداشت دارایی
برداشت دارایی نیز مانند برداشت کالا ثبت میشود و باید بر اساس ارزش منصفانه یا ارزش توافقشده بین شرکا انجام گیرد.
نمونه ثبتهای حسابداری شرکت تضامنی
در این جدول، چند نمونه از ثبت سند حسابداری شرکت تضامنی آورده شده است:
| عملیات | ثبت حسابداری |
| ورود سرمایه | بدهکار بانک / بستانکار سرمایه شریک |
| برداشت شریک | بدهکار برداشت / بستانکار بانک |
| ثبت سود | بدهکار سود و زیان / بستانکار حساب شرکا |
| پرداخت سود | بدهکار حساب شرکا / بستانکار بانک |
این ثبتها برای نگهداری دقیق حساب شرکا در شرکت تضامنی و جلوگیری از اختلاف میان شرکا ضروری هستند.
اشتباهات رایج در حسابداری شرکت تضامنی
در حسابداری شرکت تضامنی چند اشتباه بسیار رایج وجود دارد که میتواند به ناهماهنگی مالی منجر شود:
- ترکیب حساب شخصی و شرکت
- ثبت نکردن برداشت شرکا
- مشخص نبودن سهم سود
- ثبت اشتباه سرمایه شرکا
- نبود گزارش دقیق مالی
این خطاها باعث میشوند گزارش مالی شرکت در پایان سال دقیق نباشد و محاسبه سود و زیان یا تسویه حساب شرکا دشوار شود.
نرم افزار حسابداری شرکتی چه کمکی به مدیریت شرکت تضامنی میکند؟
مدیریت حساب چند شریک، ثبت سرمایههای مختلف و کنترل سود و زیان بدون سیستم حسابداری میتواند باعث ایجاد اختلاف و خطا شود. به همین دلیل، استفاده از نرم افزار حسابداری شرکتی برای شرکت تضامنی یک ضرورت عملی است.
نرم افزار حسابداری شرکتی محک میتواند در این موارد کمک کند:
- تعریف حساب جداگانه برای شرکا
- ثبت اسناد حسابداری
- گزارش سود و زیان
- گزارشهای مالی
- کنترل گردش مالی حسابها
- مدیریت دریافت و پرداخت
زمانی که تعداد شرکا افزایش پیدا میکند، کنترل سرمایه، برداشتها، سهم سود و گردش حساب هر شریک با فایلهای دستی دشوار میشود. کوچکترین خطا در ثبت برداشت یا تقسیم سود میتواند باعث اختلاف بین شرکا شود. به همین دلیل استفاده از یک سیستم حسابداری که امکان تفکیک حساب شرکا و گزارشگیری دقیق داشته باشد اهمیت زیادی دارد.
طبق معرفی محک، نرم افزارهای شرکتی این برند برای ثبت، طبقهبندی و گزارشگیری مالی در شرکتها طراحی شدهاند و میتوانند روند مدیریت حسابهای شرکا را سادهتر کنند. اگر شرکت شما ساختار شراکتی دارد، یک سیستم حسابداری شرکت به شما کمک میکند سرمایه، برداشت و سود هر شریک را با دقت بالاتر کنترل کنید.
برای مشاهده امکانات نرم افزار حسابداری شرکتی محک، درخواست دموی رایگان ثبت کنید.
جمعبندی
حسابداری شرکت تضامنی باید خیلی دقیق انجام شود؛ چون در این نوع شرکت چند شریک وجود دارد و هرکدام سهم، سرمایه و برداشت جداگانه دارند. اگر این حسابها درست ثبت نشوند، ممکن است در محاسبه سود و زیان یا تسویه حساب شرکا مشکل پیش بیاید.
به همین دلیل، ثبت درست سرمایه شرکا، برداشتها و تقسیم سود اهمیت زیادی دارد. استفاده از نرم افزار حسابداری شرکتی هم میتواند این کار را سادهتر کند و باعث شود مدیریت مالی شرکت شفافتر و منظمتر باشد.
سوالات متداول
شرکت تضامنی چیست؟
شرکت تضامنی شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجاری تشکیل میشود و مسئولیت شرکا در آن تضامنی است.
سرمایه شرکت تضامنی چگونه ثبت میشود؟
سرمایه شرکت تضامنی با ثبت آورده نقدی یا غیرنقدی هر شریک در حساب سرمایه او ثبت میشود.
سود شرکت تضامنی چگونه تقسیم میشود؟
سود شرکت تضامنی طبق قرارداد، نسبت سرمایه یا توافق شرکا بین آنها تقسیم میشود.
برداشت شرکا در حسابداری چگونه ثبت میشود؟
برداشت شرکا در حساب برداشت یا حساب جاری ثبت میشود تا از هزینههای شرکت جدا باشد.
آیا برای شرکت تضامنی نرم افزار حسابداری لازم است؟
بله، برای ثبت دقیق سرمایه، سود، زیان و برداشت شرکا، استفاده از نرم افزار حسابداری ضروری است.
تفاوت حساب سرمایه و حساب جاری شرکا چیست؟
حساب سرمایه برای آورده اصلی شریک است، اما حساب جاری برای تراکنشهای موقت، برداشتها، سود و برخی تسویهها استفاده میشود.
